Üstün Zekâyı Yeteneğe Dönüstürmek: Gelisimsel Bir Teori Olarak Ayrımsal Üstün Zekâ ve Yetenek Modeli

Ayrımsal Üstün Zekâ ve Yetenek Modeli, sıra dısı potansiyelin (natural ability) ya da üstün zekânın (gifts) özel mesleki bir alanda uzmanlık ya da yetenek adı verilen sistemli bir sekilde gelistirilmis sıra dısı becerilere dönüstürülmesi olarak yetenek gelisimi sürecini sunar. Bu gelisimsel düzen Ayrımsal Üstün Zekâ ve Yetenek Modelinin kalbini olusturur. Üç tip katalizör bu süreci kolaylastırır ya da engeller: a) Bireysel (I) Katalizörler; karakter ve özyönetim süreci gibi, b) Çevresel (E) Katalizörler; sosyo-demografik faktörler, psikolojik etkiler (ebeveynler, öğretmenler, akranlar vb.) ya da özel yetenek gelisimi imkânları ve programları, c) Sans (C). Ayrımsal Üstün Zekâ ve Yetenek Modeli üstün zekâlı ya da üstün yetenekli bireylerin toplum içindeki oranını bes asamalı metrik temelli sistem ile ortaya koyar. Buna göre hafif üstün zekâ ya da yetenek esiği, temelde üst %10’dur ve birbirini izleyen %10’luk orta, yüksek, olağandısı, asırı derecede yüksek seklinde adlandırılan seviyelerle ayrılırlar. Altı bilesen arasındaki karmasık etkilesimler incelenmistir. Metin temel bir soruya önerilen bir cevapla biter: “Üstün yetenekliler arasında kendini gösterenler ile ortalama yetenek gösteren bireyler arasında farklılık olusturan faktör nedir?”