10917

1400

فارسي

تهران مركز پژوهش هاي مجلس شوراي اسلامي ايران

گزارش پژوهشي

مدرسه مهم ترين واحد اداري نهاد تعليم و تربيت است كه بي واسطه مأموريت تربيت و پرورش دانش آموزان و متربيان را در تراز سند تحول بنيادين آموزش و پرورش برعهده دارد، از همين رو نحوه مديريت اين واحد مهم آموزشي و پرورشي داراي اهميت بسيار زيادي است. اگرچه نهاد مدرسه از ديرباز با مجموعه اي از قوانين، مقررات و دستور العمل هايي مصوب اداره مي شد، اما پراكندگي اين اسناد گاهي چالش هايي را براي متوليان امر در مدارس ايجاد مي كرد ازاين رو سبب شد تا در سال 1379 نخستين آيين نامه اجرايي مدارس به تصويب شوراي عالي آموزش و پرورش برسد. با توجه به تغييرات و تحولاتي كه طي اين سال ها نهاد مدرسه در حوزه هاي مختلف اداري، آموزشي و تربيتي با آن روبه رو بوده است ضرورت دارد آيين نامه اجرايي مدارس نيز همچون ساير اسناد بالادستي در يك دوره زماني مورد بازنگري و به روزآوري قرار گيرد. از همين رو پيش نويس آيين نامه اجرايي مدارس در كميسيون هاي شوراي عالي آموزش و پرورش تهيه شده است و در اين گزارش با پرسش هايي همچون ميزان انطباق با اسناد بالادستي ازجمله سند تحول بنيادين آموزش و پرورش و ظرفيت پاسخگويي به پرسش هاي اجرايي مدرسه، مورد بررسي و تحليل قرار مي گيرد. يافته هاي اين گزارش نشان مي دهد اگرچه متن آيين نامه اجرايي سعي بر همسونمايي با سند تحول بنيادين دارد اما روح كلي و حاكم بر آن، همان روح حاكم بر آيين نامه اجرايي مدارس مصوب سال 1379 است و ميان وضع مطلوب مدرسه از نگاه آيين نامه تا مواد آيين نامه فاصله بسيار وجود دارد و اين مواد به تحقق آن وضع مطلوب قادر نيست. موضوع ها و مفاهيم بسيار مهمي همچون مشاركت والدين و خانواده ها در امر تربيت دانش آموز در سند تحول بنيادين آموزش و پرورش وجود دارد كه آيين نامه اجرايي مدارس درخصوص آنها سكوت كرده است و همچنين آموزش و پرورش يكي از حوزه هايي است كه به دليل شيوع كرونا در حال پشت سرگذاشتن تحولات جدي است به طوري كه همه بازيگران آن از مديران و معلمان مدارس گرفته تا خانواده ها و خود دانش آموزان، آموزش را در فضاي جديدي تجربه مي كنند كه شناخت كمي نسبت به آن دارند. اين تجارب جديد آموزشي اين سؤال را به ذهن برخي متبادر مي كند كه آيا اين تحولات قرار است در آينده نيز استمرار پيدا كند و به بخشي از آموزش و پرورش تبديل شود و چگونه اثر خود را بايد در آيين نامه اجرايي مدارس نشان دهد و نكته ديگر آنكه پرسش هاي اجرايي در مديريت مدارس همچون نحوه هزينه كرد منابع مالي حاصل از فروش خدمات دانش آموزان يا استفاده از ظرفيت مدارس در غير ساعات رسمي مدارس، بدون پاسخ مانده است.