12324

1400

فارسي

تهران مركز پژوهش هاي مجلس شوراي اسلامي ايران

گزارش پژوهشي

با توجه به وضعيت كاهش بارندگي ها در سال آبي 1400-1399 و همچنين افزايش دماي هوا، پيش بيني مي شود كه در ماه هاي گرم سال 1400 شهرهاي متعددي از كشور با تنش آب شرب مواجه باشند و از اين منظر دچار مشكل شوند، همانند آنچه در سال آبي 1397-1396 در برخي از شهرهاي كشور رخ داد و در مواردي اين تنش ها به مناقشات اجتماعي نيز تبديل شدند. در تابستان 1397 از كل جمعيت شهري 6/61 ميليون نفري كشور حدود 5/34 ميليون نفر آن (معادل 56 درصد) تحت تنش آب شرب قرار گرفتند. در سال آبي جاري (1399-1400) تاكنون دركل كشور نسبت به متوسط درازمدت 52 ساله، 36 درصد كاهش بارندگي وجود دارد كه از اين ميان بيشترين كاهش مربوطه به حوضه هاي آبريز مرزي شرق و قره قوم و همچنين كمترين كاهش نيز مربوط به حوضه هاي آبريز درياچه اروميه و درياي خزر است. بدين ترتيب وقوع تنش آب شرب در مناطق مختلف كشور محتمل به نظر مي رسد. با توجه به اينكه پروژه هاي پايداري و ارتقاي كيفي آب شرب شهرهاي مختلف كشور از سال 1397 آغاز شده است، مديريت مطلوب تر اين برنامه ها مي توانست چالش هاي موجود در اين زمينه را كمتر كند، به خصوص در مناطق گرمسيري كه عموماً با مشكلات آب شرب مواجه هستند مانند استان خوزستان، چنانچه در مورد اين پروژه ها اولويت بندي بهتري انجام مي شد، قطعاً اجراي پروژه هاي مربوط به استاني مانند خوزستان در اولويت قرار مي گرفت. براي مقابله با تنش آب شرب در كشور متوليان بخش آب شرب بايد راهكارهاي موضوعه را از هم اكنون در دستور كار قرار دهند و برنامه ريزي هاي لازم را انجام دهند. راهكارهاي مقابله با تنش آب شرب به دو دسته راهكارهاي كوتاه مدت و بلندمدت تقسيم مي شوند. برخي از راهكارهاي كوتاه مدت كه عمدتاً بر مديريت عرضه استوار هستند، عبارتند از: افزايش تأمين و توليد آب، طرح هاي ارتقاي كيفي، افزايش توان ذخيره سازي آب، تقويت خريد تضميني، پايداري خدمات در شرايط اضطرار، توجه به فرايند آبرساني تا بازچرخاني و استفاده مجدد و تنوع بخشي اعتباري. در كنار اين راهكارها، راهكارهاي بلندمدت كه عمدتاً مبتني بر مديريت تقاضا هستند، عبارتند از: ارتقاي بهره وري، كاهش آب به حساب نيامده، اقدامات كاهش مصرف، فرهنگ سازي و تصحيح الگوي مصرف و اصلاح تعرفه ها.