14347

1399

فارسي

تهران مركز پژوهش هاي مجلس شوراي اسلامي ايران

گزارش پژوهشي

آب به عنوان يكي از شاخص هاي توسعه پايدار، نقش مهم و غيرقابل جايگزين در توسعه ساير بخش هاي كشور دارد. در چهار دهه پس از انقلاب اسلامي اقدامات ارزنده اي در جهت مديريت اين بخش مهم و زيربنايي انجام شده است. اگرچه در حال حاضر كاستي هايي نيز در اين زمينه وجود دارد اما با بررسي چالش هاي حال حاضر بخش آب كشور و ارائه راهكارهاي مؤثر مي توان در سال هاي آتي از ابعاد اين مشكلات كاست و وضعيت بخش آب را بهبود بخشيد. در سال هاي اخير بحران آب در كشور به مسئله اي مهم و اساسي تبديل شده و اين موضوع به دليل محدوديت ذاتي منابع آب قابل دسترس از يك طرف و كم آبي ها و خشكسالي هاي پي درپي از طرف ديگر است. با وجود اين شرايط لزوم برنامه ريزي هاي طولاني مدت در بخش آب، بيش از هر زمان ديگري احساس مي شود. اگرچه ارزيابي شاخص هاي عملكرد بخش آب در چهار دهه گذشته پيشرفت مطلوبي نشان مي دهد و اقدامات سازه اي قابل توجهي در اين بخش انجام شده است، اما مروري كلي بر بخش آب، وضعيت چندان رضايت بخشي را براي اين بخش متصور نمي كند. برخي از چالشهاي مهم بخش آب كشور در حال حاضر عبارتند از: تغيير اقليم و كاهش آب تجديدپذير، نابودي و تخريب زيستبومهاي آبي، بهرهوري پايين آب در بخشهاي مختلف و منازعات آبي محلي و منطقهاي. واضح است كه ادامه سياستها و روندهاي پيشين در بخش آب، آينده اين بخش را با چالشها و بحرانهاي بيشتري مواجه خواهد ساخت و ابعاد مختلفي از بحران آشكار خواهد شد. در نتيجه تغيير رويكرد اساسي در سياستها و استراتژيهاي اين بخش در سال هاي پيش رو لازم است. برخي از مهم ترين علل بحران آب موجود عبارتند از: عدم تطابق اسناد بالادستي بخش آب با نيازهاي روز اين بخش، تعدد دستگاهي و عدم هماهنگي بين دستگاهها و بخشينگري آنها، نبود برنامه مدون بلندمدت و ارتباط ساير اسناد بالادستي، بهخصوص برنامههاي توسعه با آن و خشكساليها و تغيير اقليم. با عنايت به چالش هاي موجود و راهكارهايي كه با واقع گرايي همراه باشد، مي توان اين بخش را در سال هاي آتي به نحو مطلوب تري مديريت كرد.