14570

1400

فارسي

تهران مركز پژوهش هاي مجلس شوراي اسلامي ايران

گزارش پژوهشي

سوريه با گذشت 7 سال از زمان برگزاري انتخابات رياست جمهوري در سال 2014، امروز دوباره آماده برگزاري انتخابات رياست جمهوري مي شود. براساس اعلام مجلس ملي سوريه اين انتخابات سي و يكم ارديبهشت ماه در خارج از كشور و هفتم خرداد ماه در داخل برگزار مي شود. در اين دوره صلاحيت سه نفر ازجمله بشار اسد براي نامزدي در انتخابات ازسوي دادگاه قانون اساسي سوريه مورد تأييد قرار گرفته است. اگرچه بيش از 50 نفر اعلام نامزدي كرده بودند، ولي براساس قانون، هر نامزد بايد حداقل امضاي 35 نفر از نمايندگان مجلس را به عنوان تأييديه به دادگاه قانون اساسي ارائه كند؛ بسياري از نامزدها، وزن سياسي لازم را براي اخذ تأييديه از نمايندگان پارلمان در اختيار نداشتند و به طور طبيعي از صحنه انتخابات خارج شدند. در اين انتخابات نظام سوريه نسبت به انتخابات سال 2014، دست بازتري براي برگزاري انتخابات دارد و مي تواند حوزه هاي وسيع تري را به لحاظ جغرافيايي و جمعيتي پوشش دهد. بدين لحاظ، اكثر قريب به اتفاق مناطق پرجمعيت سوريه يعني، دمشق، حلب، حمص، حما، درعا، قنيطره، استان هاي ساحلي (لاذقيه و طرطوس)، ديرالزور، سويداء و بخش وسيعي از رقه تحت سيطره نظام است و تنها دو نقطه نسبتاً متراكم جمعيتي يعني ادلب و شرق فرات خارج از تسلط دولت است، البته بخش هاي كمتر متراكم مانند برخي شهرها و روستاهاي نوار شمالي استان حلب نيز تحت اشغال معارضان همسو با تركيه است؛ كه نظام سوريه در اين مناطق نيز امكان برگزاري انتخابات را ندارد. در خارج از كشور نيز سوري ها مي توانند با فعال كردن صندوق هاي رأي در لبنان مانور خوبي از مشاركت آوارگان سوري را به نمايش بگذارند؛ مضافاً بر اينكه بسياري از نمايندگي هاي فعال سوريه در كشورهاي همسو آماده اخذ آراي سوري هاي مقيم خارج هستند. انتخابات رياست جمهوري سال 2014 كه در اوج بحران امنيتي و جنگ داخلي برگزار شد، تلاشي براي حفظ حداقل هاي مشروعيت سياسي نظام حاكم بود. در آن انتخابات، سوريه يك مرحله دشوار را پشت سر گذاشت و توانست انتخابات را در شرايطي برگزار كند كه حدود 70 درصد از خاك كشور (و حدود نيمي از جمعيت) خارج از سيطره حاكميت بود، داعش در بخش وسيعي از جغرافياي كشور تسلط داشت، جبهه النصره جنوب و بخش هايي از ريف دمشق به همراه ادلب را در اختيار داشت، جيش الاسلام بخش هايي از حومه پايتخت و صحراي مركزي را اشغال كرده بود و از مسير باديه الشام به مرز اردن متصل بود و از حمايت هاي نظامي عربستان برخوردار بود، فيلق الرحمن در ريف دمشق، حما و حمص و شمال كشور از حمايت هاي مالي و نظامي قطر و تركيه برخوردار بود و احرار الشام به عنوان بازوي نظامي اخوان المسلمين در ائتلاف با ساير گروه ها، حلب و نوار شمالي را در اختيار داشت و ارتش آزاد با نيروي اسمي 40 هزار نفري در شمال و جنوب كشور با ارتش سوريه و هم پيمانان آن مي جنگيد، همچنين كردها (قسد) با طراحي و پشتيباني همه جانبه آمريكا بخش هايي از شمال شرق فرات را تصرف كرده بودند. امروز انتخابات رياست جمهوري درحالي برگزار مي شود كه همه تلاش هاي منطقه اي و بين المللي براي سرنگوني نظام سوريه در يك دهه گذشته به سرانجام نرسيده و همه كشورهايي كه روزي براي ساقط كردن حكومت بشار اسد انواع و اقسام گروه هاي مسلح را راه اندازي كرده بودند يا سلاح و تجهيزات به آنها مي رساندند، امروز اين شعار مشترك را سر مي دهند: «بحران سوريه راه حل نظامي ندارد». اين به معناي اين است كه نظام سوريه مرحله دشوار بحران، يعني جنگ تمام عيار مستظهر به پشتيباني منطقه اي و بين المللي را پشت سر گذاشته و وارد مرحله تثبيت وضعيت سياسي و افزايش اركان مشروعيت شده است. ايستادگي و اصرار دمشق درخصوص برگزاري انتخابات در موعد معين، نشان مي دهد ظرفيت و توانايي هاي نظام براي اعمال قدرت سياسي و اراده حاكميت به طور معناداري افزايش يافته است. اين شرايط نويدبخش اين موضوع اساسي است كه سوريه در آينده بتواند با همراهي هم پيمانان خود در جبهه مقاومت، نقش فعال خود در مقاومت ضدصهيونيستي و ضداستكباري را احيا نمايد. ورود به اين مرحله نيازمند برخورد فعال محور مقاومت و بهره برداري از فرصت هايي است كه در سايه پيروزي هاي سياسي و نظامي - راهبردي به دست آمده است.