14628

1400

فارسي

تهران مركز پژوهش هاي مجلس شوراي اسلامي ايران

گزارش پژوهشي

هدف از اين گزارش، ارائه تصويري از مهم ترين و اثرگذارترين تحولات بخش معدن و صنايع معدني ايران و جهان در 6 ماهه نخست سال 1399 است كه تحولات متعددي را تجربه كرده است. مهم ترين عامل اثرگذار بر بازار در اين بازه زماني، شيوع جهاني ويروس كرونا بود كه در ابتداي دوره شيوع اين ويروس، بسياري از معادن و صنايع معدني به دليل رعايت پروتكل هاي بهداشتي و نيز با توجه به كاهش چشمگير تقاضاي جهاني براي كاموديتي ها، سطح توليد و تجارت خود را پايين بياورند و درنتيجه اين مسئله افت قيمت اكثر محصولات معدني و فلزي را در دنيا سبب شد. معادن و صنايع معدني دنيا به ويژه چين توانستند تا پس از يك دوره ركود و افت تقاضا و قيمت ها، روند رو به رشدي را در پيش گيرند. راه اندازي مجدد كسب و كارها در كشور چين و غلبه بر شيوع بيماري در اين كشور و در نظر گرفتن نقش مؤثر چين در بازار كاموديتي هاي دنيا، تقاضاي محصولات معدني و فلزي را مجدداً افزايش داده و رشد قيمت ها از ماه مه 2020 آغاز و تا ماه سپتامبر ادامه يافت. تضعيف دلار در بازه زماني ذكر شده يكي ديگر از دلايل مهم روي آوردن سرمايه براي خريد محصولات معدني و فلزي بود كه موجب افزايش قيمت كاموديتي ها در دنيا شد. پس از كنترل نسبي شيوع كرونا در چين در اوايل سال 1399، گزارش انجمن آهن و فولاد اين كشور نشان داد كه توليد روزانه فولادسازان مجدداً افزايش يافته و موجودي انبارها به سرعت در حال تخليه است كه نشان دهنده رشد تقاضا و درنتيجه افزايش قيمت ها بود. در خرداد 1399 و با آرام شدن شرايط شيوع ويروس كرونا در چين، ضريب بهره برداري از واحدهاي كوره بلند اين كشور نسبت به 63% ماه فوريه، رشد قابل ملاحظه اي كرد. موجودي انبارهاي سنگ آهن در بنادر چين، موجودي بيلت در انبارهاي تانگشان و شاخص موجودي كك در واحدهاي كك سازي چين نيز نزولي شد كه همه اين موارد نشان دهنده بهبود وضعيت فولادسازان اين كشور در بازه زماني مورد اشاره بود كه باعث شد قيمت هاي جهاني بعد از سقوط ماه فوريه، روندي صعودي را تجربه كنند. عبور كشور چين از بحران كرونا و تحريك تقاضاي اين كشور از طريق تعريف پروژه هاي زيرساخت بزرگ مقياس، از عوامل بهبود تقاضاي فولاد و رشد قيمت ها بود. در مقايسه 6 ماهه نخست سال 1399 با همين زمان در سال 1398 توليد بخش عمده اي از محصولات معدني و فلزي در ايران با رشد روبه رو بوده است. در اين مدت در مقايسه با مدت مشابه سال قبل، توليد پودر آلومينا 2/4 درصد، آلومينيم 4/55 درصد، كاتد مس 5/5 درصد، سنگ آهن 7/17 درصد، گندله 9/8 درصد، آهن اسفنجي 9/12 درصد، شمش فولادي 6/0 درصد و محصولات طويل و تخت فولادي 1/2 درصد رشد داشته است. در اين ميان توليد كنسانتره سنگ آهن با افت 2/3 درصدي و كنسانتره زغال سنگ با افت 2/6 درصدي روبه رو بوده است. صادرات اين بخش در 6 ماهه نخست سال از نظر وزني با افت 42 درصدي و از نظر ارزشي با افت 43 درصدي مواجه بوده است. از مهم ترين دلايل افت صادرات محصولات معدني و فلزي مي توان به شرايط جديد ناشي از شيوع ويروس كرونا، سياست هاي تنظيم بازار دولت به منظور كنترل عرضه و قيمت محصولات معدني و فلزي در كشور، وضع عوارض صادراتي، تشديد تحريم هاي بين المللي، محدوديت در انتقال پول و حمل و نقل دريايي اشاره كرد.