شماره ركورد
14863
عنوان
ديپلماسي پارلماني (3) اتحاديه بين المجالس جهاني و ديپلماسي مجلس شوراي اسلامي
پديدآورندگان
دلاورپور اقدم، مصطفي تهيه و تدوين , اميري، مهدي ناظر علمي , آدمي ابرقويي، محمد اظهارنظر كننده
سال انتشار
1401
زبان
فارسي
فايل ديجيتال
8680589
نوع گزارش
گزارش
چكيده فارسي
مهم ترين نتايج حاصل از بررسي ساختار، اهداف و مأموريت اتحاديه بين المجالس جهاني و بررسي فعاليت هاي ديپلماتيك قوه مقننه در اتحاديه مذكور عبارتند از:
1. در راستاي كارامدسازي ديپلماسي پارلماني متوازن، لازم است تمهيدات لازم براي عضويت نمايندگان كارامد و باتجربه مجلس شوراي اسلامي در بخش هاي تأثيرگذاري مانند شوراي حكام، كميته اجرايي يا عضويت آنان در كميته هاي دائمي اتحاديه هاي بين المجالس جهاني فراهم شود.
2. اتحاديه بين المجالس جهاني اولين نهاد پارلماني است كه در بحث ديپلماسي پارلماني چندجانبه توانسته است جايگاه برجسته اي را در عرصه روابط بين الملل پيدا كند، به طوري كه تا آوريل 2022، از 193 كشور دنيا، نمايندگان 178 پارلمان دنيا در اين اتحاديه به عنوان عضو رسمي و 14 نهاد بين المللي نيز به عنوان اعضاي ناظر، در اتحاديه عضويت دارند.
3. بررسي اولويت هاي اتحاديه بين المجالس جهاني مبين اين واقعيت است كه توجه مجالس قانونگذاري دنيا به جنبه هاي نرم افزاري قدرت درحال افزايش است كه از مصاديق آنها مي توان به طرح مكرر موضوعات مرتبط با حكمراني مردم پايه، حقوق بشر، توانمندسازي جوانان در اداره كشور، صلح پايدار، تغييرات آب و هوايي و آلودگي هاي زيست محيطي، گفتگوهاي پارلماني، تثبيت دمكراسي، توسعه پايدار و سازوكارهاي شكل گيري مجالس دانش بنيان و فناوري پايه در نشست هاي مجمع اتحاديه بين المجالس جهاني و كنفرانس رؤساي مجالس دنيا اشاره كرد. اين امر نشان مي دهد قانونگذاران دنيا به اين فهم مشترك دست يافته اند كه بازيگري در عرصه روابط بين الملل و سياست داخلي از ثبات و انسجام لازم برخوردار است كه بتواند در برنامه ريزي هاي بلندمدت از جنبه هاي قدرت و امنيت نرم غافل نشود.
4. اتحاديه بين المجالس جهاني مهم ترين كانون براي اشتراك گذاري دانش و تجارب پارلماني است كه در صورت بومي سازي تجارب سازنده، نقش مهمي را در كارامدسازي ظرفيت هاي تقنيني، نظارتي و ديپلماسي پارلماني جمهوري اسلامي ايران ايفا مي كند.
5. نقش آفريني و اثرگذاري زنان نماينده در مجالس قانونگذاري دنيا از يك روند افزايشي برخوردار بوده است، به طوري كه اتحاديه بين المجالس جهاني در وب سايت رسمي خود درگاه جداگانه اي را با عنوان «زنان در سياست» تعبيه كرده است كه مهم ترين هدفش را افزايش حضور نمايندگان زن در اجلاس هاي اتحاديه معرفي كرده و بسياري از پُست هاي سازماني اتحاديه بين المجالس در اختيار نمايندگان زن است. با استناد به گزارش اتحاديه بين المجالس جهاني، از 48 كشوري كه در آنها در سال 2021 انتخابات پارلماني برگزار شده است، زنان موفق شده اند 6/28 درصد كرسي نمايندگي مجلس را تصاحب كنند كه در مقايسه با سال 2020، به ميزان 1/2 درصد افزايش يافته است.
6. هر چند با افزايش دامنه و تعداد كشورها در اتحاديه هاي پارلماني، اتخاذ سياست هاي يكپارچه مشكل تر مي شود، ولي فضاي چانه زني بيشتري براي هيئت هاي ديپلماتيك مجالس قانونگذاري دنيا فراهم مي شود. براي مثال گستردگي اتحاديه بين المجالس جهاني اين مزيت را به همراه دارد كه در حاشيه اجلاس بتوان روابط پارلماني دوجانبه يا چند جانبه با ساير مجالس قانونگذاري با اولويت كشورهاي همسايه و همراه را افزايش داد. براي مثال بسترسازي و مذاكره براي تأسيس اتحاديه بين المجالس شانگهاي، اتحاديه بين المجالس مقاومت اسلامي، اتحاديه بين المجالس كشورهاي همسايه افغانستان يا اتحاديه بين المجالس كشورهاي حاشيه درياي خزر در حاشيه اجلاس هاي اتحاديه بين المجالس، نقش مهمي را در توسعه امنيت پايدار منطقه اي ايفا مي كند.
7. با تشكيل كميته همكاري اتحاديه بين المجالس جهاني با سازمان ملل، نفوذ اين اتحاديه در مجمع عمومي سازمان ملل بيشتر شده است. تعامل و همكاري اتحاديه بين المجالس جهاني با سازمان ملل به حدي رشد يافته است كه مجالس برخي كشورها مانند مجلس آلمان (بوندستاگ) خواستار تغيير نام اتحاديه بين المجالس جهاني به «مجمع پارلماني سازمان ملل» شده اند. شايان ذكر است به منظور افزايش توان چانه زني مجالس قانونگذاري در مراودات بين المللي، اين اتحاديه دفاتري را نيز در وين(اتريش) و نيويورك (سازمان ملل) تأسيس كرده است كه زير نظر دبيركل اتحاديه بين المجالس جهاني فعاليت مي كنند.
8. تدوين سند راهبرد بين المجالس جمهوري اسلامي ايران با مشاركت وزارت امور خارجه، اداره امور بين الملل قوه مقننه و مركز پژوهش ها براساس اولويت هاي سياست خارجي در برنامه هفتم توسعه و گام دوم انقلاب، از پيشران هاي شكل گيري ديپلماسي پارلماني در تراز انقلاب اسلامي است.
لينک به اين مدرک