15037

1401

فارسي

8685201

گزارش

طرح اتصال آب هاي شمال و جنوب ايران در مقاطع زماني مختلف مطرح شده است. طراحان اين طرح، يكي از اهداف اصلي آن را اتصال درياي خزر به آب هاي آزاد جنوب ايران با هدف اصلي گسترش حمل ونقل دريايي برشمرده اند. درحال حاضر درياي خزر از دو مسير «كانال ولگا-دن» و «آبراهه ولگا-بالتيك» به درياهاي آزاد، راه دارد. البته هر كدام از اين مسيرها داراي محدوديت هاي خاص خود، ازجمله محدوديت در ظرفيت حمل ونقل هستند. تا به حال كامل ترين مطالعه در مورد اتصال درياي خزر به آب هاي جنوب ايران در سال 1376 توسط جهاد سازندگي انجام شده است. بر اين اساس مسيرهاي مختلفي براي اتصال مذكور پيشنهاد شده است كه درنهايت مسير شرقي با طول 2000 كيلومتر به عنوان گزينه منتخب (بين درياي خزر و درياي عمان) پيشنهاد شده است. طرح اتصال درياي خزر به آب هاي جنوب ايران را مي توان از مناظر مختلفي بررسي كرد. مهم ترين اين جنبه ها عبارتند از: حمل ونقل، اقتصادي-اجتماعي، زيست محيطي و منابع آب. تحليل هاي كارشناسي حاكي از آن است كه به دليل محدوديت ظرفيت شناورهاي عبوري، كانال مذكور كارايي چنداني براي ترابري نفتي يا كشتيراني كانتينري نخواهد داشت و اين امر توجيه اقتصادي نهايي طرح را با ترديد مواجه خواهد نمود. از طرف ديگر نحوه تأمين اعتبارات هنگفت مورد نياز براي اين طرح با توجه به وضعيت فعلي اقتصادي كشور و افق پيش روي آن نيز مبهم است. همچنين به دليل احتمال تغييرات ناخواسته در فون و فلور مبدأ و مقصد و تسهيل دسترسي به مناطق جديد، بررسي همه جانبه و ارزيابي آثار زيست محيطي مورد نياز است. موضوع چالش هاي ژئوپليتيكي ازجمله تقسيم كشور به بخش شرقي و غربي، احتمال ايجاد وابستگي اعتباري و فناوري به خارج و همچنين احتمال ايجاد برخي چالش ها با همسايگان ذي ربط نيز بايد مد نظر قرار گيرد. از منظر منابع آب نيز بايد عنوان كرد كه تأمين آب كانال مذكور از محل آب هاي سرزميني و شيرين سازي آب دريا بسيار چالشي و محل ترديد است.