15056

1401

فارسي

8685546

گزارش

ثبت اختراع را مي توان يكي از مهم ترين حقوق مالكيت فكري دانست كه به منظور حفاظت از اختراعات، نوآوري ها و ابداعات فناورانه، مورد استفاده قرار مي گيرد. مخترع، با هدف حفاظت از اختراع خود كه مي تواند يك محصول، فرايند و به طور كلي يك راهكار جديد براي رفع يك مشكل باشد، آن را در مركز مالكيت معنوي سازمان ثبت اسناد و املاك به ثبت رسانيده و در صورت تأييد و اعطاي گواهي ثبت اختراع به وي، مي تواند براي مدت زمان محدود، از حق انحصاري بهره برداري از اختراع در محدوده جغرافيايي ثبت شده، استفاده كند. در اين پژوهش، ابتدا سعي شده تا ضمن مروري بر گفتارهاي پيشين در اهميت و جايگاه مالكيت فكري، گلوگاه هاي نظام ثبت اختراعات ايران به عنوان يكي از مهم ترين انواع مالكيت صنعتي بررسي شود. در اين گزارش، ضمن جمع آوري نظرات ذي نفعان اين موضوع و صاحب نظران مانند مخترعان، كارشناسان دادگستري، قضات دادگاه، نهادهاي حمايتي دولتي و... چالش هاي اين حوزه دسته بندي شده و چنانچه در طرح حمايت از مالكيت صنعتي (كه درحال طي مراحل قانوني رفع ايرادهاي شوراي نگهبان است) راهكارهايي براي اين مسائل پيش بيني شده نيز مد نظر قرار گرفته اند. چالش هاي نظام اختراعات ايران را مي توان به دو بخش چالش هاي نظام ثبت و چالش هاي نظام دادرسي طبقه بندي كرد. عدم تناسب هزينه هاي بررسي اظهارنامه اختراعات، تعدد و تعارض منافع مراجع استعلام، ضعف الگوي ارزيابي ماهوي اختراعات و امكان تباني مخترع با ارزيابان اظهارنامه اختراع از زيرچالش هاي بخش نظام ثبت اختراعات بوده و كافي نبودن مجازات پيش بيني شده در قانون ثبت اختراعات براي مجرمان، لزوم ارتقاء آگاهي وكلا، قضات و ارزيابان ثبت اختراع از زيرچالش هاي بخش دادرسي پرونده هاي اختراعات در دادگاه هاي مالكيت فكري هستند كه در طرح حمايت از مالكيت صنعتي تلاش شده است با استقرار نظام بررسي ماهوي اختراعات، ايجاد شعب تخصصي مالكيت فكري و تربيت ارزيابان و وكلاي تخصصي اين حوزه و نيز تسهيل فرايند رسيدگي به دعاوي با ايجاد شوراي تخصصي ذيل مرجع ثبت به برخي از آنها پاسخ داده شود. اقدام هايي از قبيل به روزرساني و متناسب سازي هزينه هاي ثبت اختراع و حمايت از كسب و كارهاي خرد و نوپا در تأمين هزينه هاي فرايند ثبت، الكترونيكي شدن فرايند انعكاس نظر ارزياب به مخترع، ايجاد مشوق هاي اقتصادي براي تشويق نوآوران به ثبت اختراعات با قابليت تجاري سازي و حذف مشوق هاي ناكارآمد جهت ائتلاي هرچه بيشتر نظام ارزيابي و ثبت اختراعات، در جهت استقرار نظام مالكيت صنعتي (با محوريت اختراعات و تجاري سازي آنها) پيشنهاد شده اند.