شماره ركورد
15078
عنوان
بررسي ابعاد مسئله اطلاعات، اخبار و محتواي خلاف واقع در فضاي مجازي و ارائه پيش نويس قانوني
پديدآورندگان
نوري زنوز، مهسا تهيه و تدوين , اسماعيلي، فائزه تهيه و تدوين , پاينده، عمادالدين تهيه و تدوين , عظيمي، ميثم اظهارنظر كننده , پوراسماعيل، حسن اظهارنظر كننده , رجبي، ابوالقاسم اظهارنظر كننده , محسنيان، علي ناظر علمي , بيات، موسي ناظر علمي , محبي، جليل ناظر علمي , سيدمحمد، طاهره ويراستار ادبي
سال انتشار
1401
زبان
فارسي
فايل ديجيتال
8685664
نوع گزارش
گزارش
چكيده فارسي
پس از ابتكار شوراي عالي فضاي مجازي در تصويب «الزامات پيشگيري و مقابله با نشر اطلاعات، اخبار و محتواي خبري خلاف واقع در فضاي مجازي» مورخ 1399/10/16 با وجود مفاد قانوني كه قبلاً درخصوص نشر اكاذيب به تصويب رسيده بود، نياز جدي نسبت به ورود مجلس از باب تقنين در اين زمينه احساس مي شود، با وجود قوانين فعلي، چالش هاي جدي براي پيشگيري و مقابله با محتواي خلاف واقع وجود دارد، ازجمله اينكه، رسيدگي به مطالب خلاف واقع منوط به شكايت شاكي خصوصي است. ضمانت اجراها از كفايت لازم برخوردار نيستند و به دليل عدم توجه به ابعاد پيام هاي توده شده و ابزارهاي ارتباطي جديد و هنجارهاي ارتباطي زيست بوم ارتباطي، بازدارندگي نخواهند داشت. در قوانين فعلي نسبت به روش هاي پيشگيرانه قبل از توليد و نشر اطلاعات (Proactive) و بعد از آن (Reactive) خلأ وجود دارد و نسبت به مسئوليت سكوي نشر، درگاه نشر، توليدكننده محتوا، نشردهنده محتوا و بازنشردهنده آن تفكيكي وجود ندارد. به همين دليل امكان تعيين و تصريح مسئوليت ذي نفعان مختلف در زيست بوم فضاي مجازي در رابطه با محتواي خلاف واقع وجود ندارد. از اين رو با ابتنا بر محورهاي زير پيش نويس «طرح پيشگيري و مقابله با انتشار اطلاعات، اخبار و محتواي خلاف واقع در فضاي مجازي» تهيه و در پيوست گزارش حاضر ارائه شده است:
1. رويكرد جامع نسبت به انواع محتواي خلاف واقع
2. تفكيك مسئوليت هاي نهاد تنظيم گر، سكوي نشر، درگاه نشر و كاربران فضاي مجازي
3. آگاهي بخشي به موازات جرم انگاري در موارد ضروري
4. خودتنظيم گري و استفاده از خرد جمعي و ظرفيت عمومي كاربران در امتداد نهادهاي حاكميتي و دستگاه هاي اجرايي به مثابه تنظيم گران بخشي
5. تفكيك شئون قانونگذاري و تنظيم گري
6. تكميل كننده قوانين پيشين در حوزة محتواي خلاف واقع
فصل اول اين پيشنويس با عنوان كليات واژگان و اصطلاحات به كار رفته در طرح را با ابتنا بر مصوبات شوراي عالي فضاي مجازي تعريف نموده است. فصل دوم با عنوان وظايف دستگاههاي اجرايي به كارگيري فناوري هاي بهروز در جهت اقدامات پيشگيرانه و ثبت درخواست ها و استعلام از دستگاههاي مسئول پاسخگويي را پيشبيني كرده است. فصل سوم به مسئوليت سكوها و درگاههاي نشر اختصاص يافته است. اين فصل درگاه هاي نشر يك سويه و چند سويه را تفكيك كرده، چراكه مطالعه و بررسي هاي پيرامون نشر اخبار خلاف واقع در فضاي مجازي نشان مي دهد، انتشار گسترده محتواي خلاف واقع عمدتاً از مسير درگاه هاي يك سويه اتفاق مي افتد. يعني درگاه هايي كه ماهيت «خبرگزاري و رسانه اي» دارند و صاحبان اين درگاه ها نسبت به انتشار محتوا در آن مسئوليت خواهند داشت. صفحات شخصي كاربراني كه دنبال كنندگان زيادي دارند يا كانال هايي كه نشر محتوا در آنها توسط يك يا چند نفر مديريت مي شود از انواع درگاه هاي يك سويه هستند. ازاينرو تعريف درگاه هاي يك سويه و مسئوليت ويژه صاحبان درگاه هاي نشر يك سويه بهعنوان موجوديت هايي مهم و اثرگذار در مسئلة محتواي خلاف واقع به احكام اين قانون اضافه شد. فصل آخر نيز به تخلفات و جرائم بازيگران اين زيست بوم اختصاص دارد.
لينک به اين مدرک