15085

1402/08/07

فارسي

عطاردي، زهره

تهران مركز پژوهش‌هاي مجلس شوراي اسلامي

8936274

گزارش

نظام هاي بازنشستگي و تأمين اجتماعي كشور نقش اساسي در حفظ كرامت انسان ها، رفاه اجتماعي و زندگي به دور از فقر دارند؛ اما كاستي هاي نظام تأمين اجتماعي كشور، تحقق پذير اين آرمان ها را با چالش هاي جدي روبه رو كرده است. نگاهي به اطلاعات موجود صندوق هاي بازنشستگي كشور نشان مي دهد كه نظام بازنشستگي با چالش هاي عمده اي روبه روست كه اثر قابل توجهي بر نحوه تضمين رفاه سالمندان در آينده و همچنين ذخاير كافي براي تأمين تعهدات آتي پذيرفته شده آنان دارد. به اعتقاد اكثر صاحب نظران، مهم ترين بحراني كه نظام بيمه اجتماعي كشور از آن رنج مي برد، پايداري منابع مالي صندوق هاي بازنشستگي است كه تبديل به يكي از ابرچالش هاي كشور شده است. اين مطالعه با بهره گيري از مدل پويايي شناسي به تبيين رابطه علّي و معلولي مؤلفه هاي درون زا و برون زاي مؤثر بر پايداري مالي صندوق هاي بازنشستگي مي پردازد. براي اين منظور نقطه عزيمت خود را تبيين وضعيت موجود و تحليل اهم مؤلفه هاي مؤثر بر نظام هاي بازنشستگي و ساختارها و صندوق هاي اين حوزه قرار داده و سپس به تبيين مدل پويايي شناسي مي پردازد. مدل هاي پويايي شناسي براي به تصوير كشيدن روابط حاكم ميان متغيرهاي تأثيرگذار و تأثير پذير به صورت حلقه هاي علّي و چرخه هاي تشديدشونده يا بازدارنده طراحي مي شوند و ابزاري را در اختيار تصميم سازان و تصميم گيران قرار مي دهد تا در هنگام اتخاذ هرگونه سياستي نسبت به نتايج احتمالي آن آگاهي داشته باشند. به عنوان مثال تغيير در نرخ جايگزيني چه تأثيري بر قدرت خريد بازنشستگان و متعاقب آن سياست هاي متناسب سازي حقوق دارد و ممكن است برايند كلي اتخاذ چنين سياستي عملاً به پايداري صندوق هاي بازنشستگي كمكي نكند. علاوه بر تبيين حلقه هاي علّي و معلولي، نتايج اين مطالعه حكايت از آن دارد كه صندوق هاي بازنشستگي در ايران يا در وضعيت بحراني قرار دارند و يا در مسير بحراني شدن در حركت هستند.