15088

1402/08/01

فارسي

تهران مركز پژوهش‌هاي مجلس شوراي اسلامي

8936277

گزارش

هدف اصلي اين پژوهش بررسي و برآورد ميزان بهره برداري از ظرفيت هاي توليدي در صنايع كارخانه اي ايران با استفاده از شاخص هاي آماري و اقتصادسنجي است. يكي از راهكارهاي تحريك رشد اقتصادي، تلاش براي بهره برداري بيشتر از ظرفيت هاي موجود صنايع و درنتيجه افزايش بهره وري است. تا زماني كه ظرفيت هاي موجود به درستي بهره برداري نشوند، ايجاد ظرفيت هاي توليدي جديد معنا پيدا نمي كند. ازاين رو، سنجش وضعيت ظرفيت هاي توليدي در صنايع كارخانه اي ايران و ميزان ظرفيت بهره برداري نشده آنها ضروري است. نرخ بهره برداري از ظرفيت را مي توان به صورت نسبت توليد بالفعل به توليد در ظرفيت بهينه در نظر گرفت. در بلندمدت بنگاه ها تقريباً در حد ظرفيت هاي توليدي خود فعاليت مي كنند و امكان فعاليت در شرايط كمتر يا بيشتر از آن در مدت زمان طولاني وجود ندارد. بررسي هاي اين گزارش نشان مي دهد كه صنايع كشور در دهه 1390 نسبت به دهه 1380 در وضعيت ركودي بوده و كمتر از ظرفيت هاي خود استفاده كرده اند. بررسي هاي گزارش مبتني بر مدل سازي اقتصادسنجي نشان مي دهد كه افت نرخ بهره برداري از ظرفيت صنايع از سال 1388 به بعد شروع شده و سال 1394 مطابق با كمترين ميزان بهره برداري از ظرفيت هاست. بررسي ها در سطح رشته فعاليت هاي صنعتي نشان مي دهد صنايع «توليد وسايل نقليه موتوري، تريلر و نيم تريلر»، «توليد مبلمان»، «توليد انواع آشاميدني ها»، «توليد ساير مصنوعات طبقه بندي نشده در جاي ديگر» و «توليد صنايع غذايي» در وضعيتي قرار دارند كه از روند بلندمدت استفاده از ظرفيت آنها پايين تر است. وضعيت مشابهي درخصوص صنايع بزرگي مثل صنعت خودرو نيز قابل مشاهده است.