15116

1402/07/12

فارسي

تهران مركز پژوهش‌هاي مجلس شوراي اسلامي

8936331

گزارش

ايده مدارس هيئت امنايي همواره به عنوان يكي از ايده هاي تحولي در نظام آموزش و پرورش مطرح بوده است. معتقدان به اين ايده به دنبال افزايش كيفيت و عدالت آموزشي با تفيض اختيارات گسترده به مديران (به صورت خريد خدمات) و ايجاد مشاركت جامعه در اداره مدرسه مي باشند. با تصويب «آيين نامه توسعه مشاركت هاي مردمي به شيوه مديريت هيئت امنايي در مدارس» در اول ارديبهشت 1388 توسط شوراي عالي آموزش وپرورش، براي اولين بار اين سازوكار به كار گرفته شد. اكنون با گذشت 14 سال از ايجاد اين نوع مدارس، بررسي وضعيت عملكردي آن ها نشان مي دهد كه اهداف مندرج در آيين نامه مذكور عملياتي نشده است و عموماً مشاركتي از سوي هيئت امنا (به استثناء برخي موارد) ايجاد نشده است. از سويي با وجود آنكه در آيين نامه تأكيد شده بود كه دريافت شهريه در اين مدارس اختياري و تنها براي فوق برنامه ها جايز است اما دريافت شهريه در اين مدارس به شرطي تعيين كننده براي ثبت نام بدل شده است. در واقع مدارس هيئت امنايي نه فقط به هدف ايجاد مشاركت نرسيده اند بلكه با تبديل مدارس با كيفيت دولتي به هيئت امنايي و دريافت شهريه موجب شده اند كه بخش بزرگي از ظرفيت هاي آموزش و پرورش از دسترس عموم دانش آموزان خارج شده و مدارسي غيررايگان با شهريه اي كمتر از مدارس غيردولتي شكل گيرد كه به معناي تعميق ناعدالتي هاي آموزشي است. در اين گزارش به بررسي دلايل عدم موفقيت الگوي مدارس هيئت امنايي پرداخته و در سه سطح سياستي، ستادي و آيين نامه اي پيشنهاداتي ارائه شده است كه مهم ترين آن ها عبارتند از: تدوين الگويي براي گسترش مدارس هيئت امنايي با توجه به شرايط بومي و اولويت دهي گسترش الگوي هيئت امنايي در مدارس خاص، در نظر گرفتن سازوكارهاي ارزيابي دروني و بيروني به همراه شاخص هاي سنجش عملكردي و واگذاري ارزيابي بيروني به مركز سنجش و پايش كيفيت آموزشي، ارائه آموزش هاي لازم به مديران و توانمندسازي كادر مدرسه، جداسازي نقش سياست گذاري و ارزيابي از نقش اجرايي در آيين نامه، الحاق ماده اي به آيين نامه مبني بر استقلال مصوبات هيئت امنا از مناطق آموزشي.