15156

1402/06/28

تهران مركز پژوهش‌هاي مجلس شوراي اسلامي

8936467

گزارش

در سال هاي اخير آلاينده ازن در روزهاي گرم سال اهميت بالايي پيدا كرده است. وضعيت اين آلاينده در شهر تهران سال به سال وخيم تر مي شود به نحوي كه تعداد روزهاي نامطلوب از لحاظ اين آلاينده از يك روز در سال 1395 به 47 روز در سال 1401 افزايش يافته است. در سال جاري و تا نيمه مردادماه، شهر تهران 17 روز كيفيت هواي نامطلوب داشته كه عامل آن ازن بوده كه البته نسبت به مدت مشابه سال گذشته اين رقم 12 روز كاهش داشته است. عوامل متعددي در شكل گيري و شدت آلودگي ازن نقش دارند كه برخي از آنها قابل كنترل و برخي ديگر غيرقابل كنترل مي باشند. ازن يك آلاينده ثانويه است و بر اثر برهم كنش هاي شيميايي ساير گازها در جو توليد مي شود. مهم ترين عامل تأثيرگذار در شدت آلاينده ازن، غلظت آلاينده هاي پيش ساز آن است. دو آلاينده تركيبات آلي فرار و اكسيدهاي نيتروژن مهم ترين آلاينده هاي پيش ساز ازن هستند و معمولاً با كاهش VOCs و افزايش NOx غلظت ازن در جو كاهش مي يابد. البته نحوه انتشار آلاينده هاي پيش ساز از لحاظ توزيع مكاني و زماني نيز در نحوه شكل گيري ازن اثرگذار است. اما علاوه بر وجود آلاينده هاي پيش ساز، تابش نور خورشيد و گرماي هوا نيز براي شكل گيري ازن ضروري است و به همين دليل است كه اين آلاينده در روزهاي گرم سال و ساعات اوج گرما در طول شبانه روز بيشترين غلظت را دارد. از آنجايي كه منابع متحرك مهم ترين عامل انتشار آلاينده هاي پيش ساز ازن هستند، مديريت اين منابع انتشار نقش مؤثري در كنترل آلاينده ازن در شهرها دارد. علاوه بر آن اجراي طرح كهاب در جايگاه هاي سوخت نيز از جمله راهكارهاي مؤثر در كاهش ازن است.