15159

فارسي

تهران مركز پژوهش‌هاي مجلس شوراي اسلامي

8936484

گزارش

با توجه به كاربردهاي راهبردي فناوري هسته اي در حوزه هاي مختلف، امروزه در دنيا اين فناوري مورد توجه ويژه قرار گرفته است. با اين حال، به دليل پيامدهاي وخيم حوادث احتمالي هسته اي، انجام اين فعاليت ها منوط به رعايت مسائل ايمني در سطحي بالا شده است. يكي از مهم ترين الزامات در حوزه ايمني هسته اي، وجود يك نهاد نظارتي كارآمد است؛ اين نهاد مسئول نظارت بر فعاليت هاي هسته اي در يك كشور است تا اطمينان حاصل گردد كه اين فعاليت ها خطر جدي براي ايمني و امنيت جامعه و محيط زيست ندارد. نتايج بررسي هاي انجام شده درباره ضرورت ها و الزامات نهاد نظارتي هسته اي با ملاحظه معيارهاي بين المللي و تجارب جهاني نشان دهنده آن است كه مهمترين مؤلفه درباره يك نهاد نظارتي كارآمد در زمينه ايمني هسته اي، استقلال مؤثر آن از بهره برداران فناوري هسته اي است. جمهوري اسلامي ايران نيز به عنوان يك كشور پيشرو در زمينه هسته اي، رعايت مسائل ايمني هسته اي را در اولويت قرار داده است. در اين راستا، وظيفه نظارت بر ايمني فعاليت هاي هسته اي كشور بر عهده مركز نظام ايمني هسته اي كشور است كه ذيل سازمان انرژي اتمي فعاليت مي كند. اما با توجه به بررسي هاي انجام شده در اين گزارش، استقلال مركز نظام ايمني هسته اي از نهادهاي بهره بردار هسته اي و اعطاي منابع مالي و صلاحيت هاي قانوني به آن، باعث ارتقاي سطح ايمني فعاليت هاي هسته اي كشور خواهد شد. به همين دليل ايجاد يك مؤسسه دولتي مستقل براي نظارت بر ايمني فعاليت هاي هسته اي كشور، در قالب حكمي در لايحه برنامه هفتم توسعه مورد توجه قرار گرفته است؛ اما براي افزايش اثرگذاري اين حكم، پيشنهادهايي براي اصلاح آن ارائه شده است.