شماره ركورد
15223
عنوان
الزامات تقنيني در اجراي اصل (83) قانون اساسي
پديدآورندگان
شفيعا، سعيد تهيه و تدوين
سال انتشار
1402/05/15
زبان
فارسي
اطلاعات نشر
تهران مركز پژوهشهاي مجلس شوراي اسلامي
فايل ديجيتال
8936675
نوع گزارش
گزارش
چكيده فارسي
نفايس ملي و منحصربه فرد مفاهيمي است كه از اصل (83) قانون اساسي مستخرج شده است. تا پيش از اين در ادبيات تقنيني كشور نفايس ملي و منحصربه فرد فاقد جايگاه و تعريف بوده و در سال هاي پس از تصويب قانون اساسي نيز اقدام تقنيني مشخصي در اين باره صورت نگرفته است. بررسي مشروح مذاكرات قانون اساسي جمهوري اسلامي ايران نشان مي دهد كه مقوله هايي مثل تفاوت نفايس ملي و منحصربه فرد، كاركرد و لزوم تنظيم قوانين عادي براي نفايس ملي، اهميت فرهنگي نفايس ملي و محدوديت در واگذاري آنها به كشورهاي ديگر مورد بحث قرار گرفته است. بنابراين موضوعات كليدي ديگر در اين باره به تفسير و توسعه مفهومي توسط كارشناسان حوزه نيازمند است.
بررسي پيشينه تقنيني اين حوزه نشان مي دهد كه در مورد نفايس ملي و منحصربه فرد، در بند «3» ماده (179) آيين نامه داخلي مجلس شوراي اسلامي صرفاً در مورد فروش اين اموال تكليف نظارتي بر عهده مجلس شوراي اسلامي قرار گرفته است. همچنين در ماده (115) قانون محاسبات عمومي كشور مصوب 1366 و ماده (88) قانون تنظيم بخشي از مقررات مالي دولت مصوب 1380، عمومي بودن نفايس ملي و منحصربه فرد قابل استنباط است. گفتني است در اصلاحيه آيين نامه اجرايي ماده (88) قانون تنظيم بخشي از مقررات مالي دولت مصوب در سال 1383 مصوب هيئت وزيران، سازمان ميراث فرهنگي و گردشگري سابق در موضوع قانون مذكور مرجع تشخيص نفايس ملي در نظر گرفته شده است.
از آنجا كه اصل فوق تاكنون اجرايي نشده، لزوم شناسايي حدود و زواياي تقنيني مورد نياز براي اجراي اين اصل گامي حفاظتي محسوب مي شود. مرتبط دانستن مفهوم نفايس به امور مالي و اختيارات دولت در مورد اموال خود و نبود نظام حقوقي پشتيبان براي حمايت و جرم انگاري موجب شده تا وزارت ميراث فرهنگي، گردشگري و صنايع اقدام به شفاف سازي مفاهيم، معيارها و فرايند صريح اجراي اصل (83) قانون اساسي نكنند. بنابراين لزوم تعريف سازوكار مناسبي براي تشخيص نفايس ملي و منحصربه فرد، الزام دولت به حفاظت، مشخص سازي مرجع تشخيص، الزام به تهيه فهرست، تعريف سازوكار مشخص براي نظارت مجلس شوراي اسلامي به اجراي اصل (83) قانون اساسي، تعريف ضوابط بهره برداري-حفاظت، مشخص سازي استانداردهاي مرتبط با اهليت بهره بردار، تعيين پروتكل هاي حفاظتي نفايس منقول، الزام به درج عنوان نفايس ملي و منحصربه فرد در اسناد مالكيت، مشخص سازي نفايس ملي و منحصربه فرد در اختيار غير دولت، از جمله مواردي است كه در اجراي اصل (83) قانون اساسي لازم است رعايت شود.
لينک به اين مدرک