15249

1402/04/27

فارسي

تهران مركز پژوهش‌هاي مجلس شوراي اسلامي

8936803

گزارش

از دهه 80 دلايلي همچون گسترش ارتباطات علمي و فرهنگي بين المللي، كاهش منابع مالي و بروز مسئله صندلي هاي خالي و افزايش تقاضاي نسل جديد افغانستاني هاي مقيم ايران براي ورود به دانشگاه ها باعث شد تا جذب دانشجوي بين المللي به يك گزينه مطلوب براي نظام آموزش عالي و بخشي مهم از قدرت نرم ايران تبديل شود. در كنار اين ظرفيت به وجود آمده، قانونگذار در ماده (35) قانون تنظيم بخشي از مقررات مالي دولت مصوب1380/11/27 و ديگر مصوبات قانوني و سياستي اجازه جذب دانشجوي خارجي را به دستگاه هاي متولي داد. بااين حال تعداد دانشجويان بين المللي در ايران تا پايان دهه 80 به 2 هزار نفر نرسيد. در دهه 90 با تصويب نقشه جامع علمي كشور (1389) و قوانين برنامه پنجم (1394-1390) و ششم توسعه (1400-1396) و سند جامع روابط علمي بين المللي (1396) و گسترش فعاليت جامعه المصطفي العالميه و دانشگاه آزاد اسلامي، تعداد دانشجويان بين المللي به ميزان قابل توجهي افزايش يافت، به نحوي كه براساس گزارش سازمان امور دانشجويان در سال 1400 به حدود 130 هزار نفر رسيد. گرچه مسئولان سازمان امور دانشجويان ظرفيت فعلي جذب نظام آموزش عالي ايران را تا 250 هزار دانشجوي بين المللي هم اعلام مي كنند؛ اما با وجود تأكيد بر كمّيت، به كيفيت آموزشي، پژوهشي، رفاهي و فرهنگي اين دانشجويان توجه چنداني نشده و از همين منظر آسيب هايي متوجه نظام آموزش عالي كشور شده است. در اين زمينه نتايج بررسي ها نشان مي دهد كه مهم ترين موانع جذب و پذيرش دانشجويان بين المللي مستعد به ايران موضوعاتي همچون مسائل كنسولي و اقامتي، ديوان سالاري زياد، عدم اطلاع رساني و مسائل آموزشي است. براي رفع اين موانع، پيشنهادهايي از قبيل گسترش دوره هاي تحصيلي بين رشته اي، تسهيل روند صدور رواديد ورود اوليه و رواديد عبور و مرور مكرر، شرايط اقامتي و اجازه اشتغال نخبگان غير ايراني، آموزش كارمندان دانشگاه، گسترش تعاملات علمي و فرهنگي با دانشگاه هاي كشورهاي همسايه، اصلاح نظام سنجش متقاضيان بورسيه و ايجاد مشوق براي تحصيل به زبان فارسي براي غير ايراني ها ارائه شد.