15250

1402/04/27

فارسي

تهران مركز پژوهش‌هاي مجلس شوراي اسلامي

8936805

گزارش

آلودگي هوا را شايد بتوان مهم ترين معضل محيط زيستي در شهرهاي كشور دانست كه طي ساليان اخير پيامدهاي گسترده اي را نظير خسارات سلامت شهروندان، كاهش كيفيت زندگي و تعطيلي مدارس، ادارات و كسب و كارها را به همراه داشته است. با توجه به ماهيت پيچيده و پوياي مسئله آلودگي هوا، اقدام هاي سياستي و اجرايي كارا و اثربخش در اين حوزه نيازمند تحليل پويايي شناسي است كه به همين منظور در گزارش حاضر يك مدل علي - حلقوي توسعه داده شده است. اين نوع از مدل ها با مشخص كردن روابط علي و معلولي ميان متغيرهاي مهم، به شناسايي پويايي ها و بازخوردهاي پيچيده سيستم ها مي پردازند. با شناسايي اين پيچيدگي ها، درك اجزاي سيستم تسهيل شده و به اثربخشي و كارايي اقدام هاي سياستي و اجرايي افزوده مي شود. در نقطه مركزي اين مدل به توليد آلودگي اشاره شده است كه طبعاً شامل منابع انتشار آلاينده هاي ثابت و متحرك در كنار آلاينده هاي طبيعي است. در تحليل آلاينده هاي متحرك متغيرهايي نظير وضعيت اسقاط وسايل نقليه فرسوده، معاينه فني، رقابت پذيري توليد وسايل نقليه در كشور و ترافيك شهري نقش ويژه اي ايفا مي كنند. در بخش منابع ثابت نيز علاوه بر پايانه هاي شهري، معادن شن و ماسه و مصرف انرژي در بخش صنعت و خانگي جز متغيرهاي مهم به شمار مي روند. درمجموع افزايش كيفيت حكمراني در مسائل مربوط به ترافيك شهري و حمل ونقل عمومي و اصلاح الگوي مصرف ازجمله راهكارهاي اثربخشي شمرده مي شود كه به منظور كاهش انتشار آلاينده هاي هوا در دسترس است. اميد است تحليل پويايي شناسي حاضر از معضل آلودگي هوا بتواند زمينه مناسبي جهت اتخاذ اقدام هاي سياستي و اجرايي بهينه و اثربخش را براي سياستگذاران و مديران كشور فراهم كند.