15447

1402

فارسي

تهران مركز پژوهش‌هاي مجلس شوراي اسلامي

8937525

گزارش

ارتقاء سهم ارزش افزوده بخش حمل و نقل در توليد ناخالص ملي كشور با توجه به نقش مؤثر آن در بعد اقتصادي و اجتماعي، يكي از مهم ترين از ضرورت هاي توسعه ملي به شمار مي رود. امروزه استفاده از شبكه ريلي در بين حوزه هاي مختلف حمل ونقل، به دليل مزايا و قابليت هاي ويژه ازجمله حمل انبوه با قيمت مناسب، افزايش نظم و ايمني، كاهش تصادفات، قابليت افزايش سرعت مطمئن، كاهش مصرف سوخت و كاهش آلودگي زيست محيطي بسيار مورد توجه است. در همين راستا، توسـعه حمل ونقل ريلي در اولويت سياست هاي كلان و مصوبات دولت ها در دهه هاي اخير قرار گرفته است. با اين حال علي رغم صرف تلاش و هزينه بسيار در اين زمينه، به دليل فقدان نقشه راه مشخص، يارانه هاي پنهان سوخت در حوزه حمل و نقل جاده اي، تعدد، تطويل و افزايش هزينه طرح ها و بازدهي پايين، سهم حمل ونقل ريلي در سال هاي اخير نه تنها افزايش مطلوبي نداشته، بلكه كاهش نيز يافته است. شبكه راه آهن به دليل هزينه بسيار بالاي ساخت و نگهداري خطوط، ايستگاه ها، پايانه ها و تأسيسات جانبي، بخشي از سرمايه ملي محسوب مي شود. حفظ اين سرمايه عظـيم نيازمند تدوين يك برنامه جامع و منسجم به منظور ساخت، بهـره برداري، تعمير و نگهداري زيرساخت هاي حمل ونقل ريلي است. انجام صحيح و بموقع اين اقدام ها نقش مؤثري در ارتقاي شاخص هاي مهم ارزيابي ازجمله سرعت، ايمني سير و حركت، راحتي و همچنين كاهش هزينه هاي بهره برداري و افزايش بازدهي سيستم دارد. در بخش اول گزارش عملكرد دولت در تحقق مواد قانوني برنامه پنج ساله ششم توسعه در حوزه حمل ونقل ريلي بررسي اجمالي شده است. در بخش بعدي، ارزيابي وضعيت نگهداري از زيرساخت هاي شبكه ريلي كشور و اعتبارات مورد نياز و تحقق يافته اين حوزه براساس اطلاعات شركت ملي راه آهن ارائه شده است. در ادامه گزارش با استناد بر اطلاعات سازمان بازرسي كل كشور به بررسي وضعيت طرح هاي حمل ونقل ريلي از ديد كلان و بيان چالش ها و ارائه راهكاري هاي پيشنهادي در اين رابطه پرداخته شده است.