15478

1402

فارسي

تهران مركز پژوهش‌هاي مجلس شوراي اسلامي

8944837

گزارش

زبان فارسي، از پايه هاي اصلي وحدت آفرين و هويت بخش جمهوري اسلامي ايران در ابعاد و سطوح مختلف بوده و پاسداشت و گسترش آن از اهميت فراواني ذيل مفهوم سبك زندگي برخوردار است. با بررسي اسناد بالادستي و قوانين، يكي از سياست هاي اصلي جمهوري اسلامي ايران در حوزه زبان فارسي، «مقابله با الفاظ و واژگان بيگانه» است. ازاين رو، در گزارش حاضر، عملكرد قانون «ممنوعيت به كارگيري اسامي، عناوين و اصطلاحات بيگانه» و آيين نامه اجرايي آن مورد ارزيابي قرار گرفته است. اين قانون از مهم ترين سياستگذاري هاي زباني در جمهوري اسلامي ايران بوده و به طور اختصاصي به مسئله پاسداشت زبان فارسي در رويارويي با خطر ورود واژگان بيگانه پرداخته است. در بررسي عملكرد متوليان اجراي قانون و آيين نامه اجرايي و نظارت بر آن، گفتني است حدود دوسوم از دستگاه ها به درخواست مركز پژوهش هاي مجلس مبني بر ارسال اطلاعات و گزارش عملكرد، پاسخي نداده اند. همچنين بررسي هاي انجام شده نشان مي دهد عمده دستگاه هايي كه در قبال اين قانون وظيفه قانوني مستقيم يا غيرمستقيم دارند، نسبت به اجراي اين قانون كم توجه يا بي توجه بوده اند. به طور كلي، اگرچه در زمينه پاسداشت زبان فارسي اقدام هاي مناسبي در دو حيطه نهادسازي و قانونگذاري صورت گرفته است، در بعد اجرا (اقدام هاي اجرايي، ضمانت اجرا و نظارت بر اجرا) چالش و ضعف جدي وجود دارد. در پايان نيز ملاحظات، پيشنهادها و راهكارهايي در چهار محور «سياستگذاري زباني»، «مفاد قانون و آيين نامه اجرايي»، «آرايش و نقش آفريني دستگاه ها و بازيگران» و «زمينه ها و زيرساخت ها» ارائه شده است.