15556

1401

فارسي

تهران مركز پژوهش‌هاي مجلس شوراي اسلامي

8946933

گزارش

بر اساس اعداد مندرج در لايحه بودجه سال 1402 جمع كل درآمد (عمومي و اختصاصي) در نظر گرفته شده براي ماليات بر واردات 129/7 هزار ميليارد تومان درج شده كه با بررسي فروض «الف» و «ب» اين گزارش و با اتكا به واقعيت هاي موجود، مي توان يك جمع بندي دقيق تر از درآمد قابل تحقق از ناحيه ماليات بر واردات براي سال 1402 ارائه كرد. با توجه به مواردي از جمله: عدم اجراي حكم قانون بودجه سال 1401 مبني بر اصلاح نرخ ارز مبناي محاسبه حقوق ورودي تا سه ماهه نخست سال جاري، كاهش نرخ حقوق گمركي كالاهاي اساسي دارو، تجهيزات پزشكي، نهاده هاي كشاورزي و دامي از 4% به 1% در كنار اصلاح و تقليل طبقات سود بازرگاني اكثر كالاها به موجب مصوبه هيئت وزيران، ممنوعيت واردات بيش از 2150 قلم كالاهاي گروه 4 و 27 (كالاهاي لوكس) كه غالباً داراي مآخذ تعرفه اي بالايي مي باشند، ابلاغ قانون الحاق يك جزء به بند (ه) تبصره 7 قانون بودجه سال 1401 مبني بر تقليل نرخ حقوق گمركي مواد اوليه و واسطه اي و اجزاء و قطعات به 1٪ و ... كه جزء مهم ترين دلايل عملكرد پايين ماليات بر واردات در سال جاري بوده اند، به نظر مي رسد ارقام در نظر گرفته شده براي لايحه بودجه 1402 داراي بيش برآوردي باشد. طبق بررسي هاي كارشناسي و با در نظر گرفتن واردات 48 ميليارد دلاري كليه كالاها (كه بيش برآورد كمتري نسبت به رقم 58 ميليارد دلاري مفروض در لايحه بودجه داشته و با واقعيات آشكار شده سال هاي قبل اقتصاد در حوزه واردات منطبق تر است) و نيز لحاظ نرخ 285.000 ريال براي نرخ ارز مبناي محاسبه حقوق ورودي كليه كالاها (البته ممكن است نرخ سامانه اي.تي.اس مبنا قرار گيرد كه عدد مشخصي را نمي توان براي آن در نظر گرفت)، حدود 71 درصد (81/5 هزار ميليارد تومان) از درآمد مدنظر دولت در لايحه بودجه از ناحيه ماليات بر واردات (129/7 هزار ميليارد تومان) تحقق مي يابد. به عبارت ديگر، با در نظر گرفتن فروضي ازجمله واردات 12 ميليارد دلاري كالاهاي اساسي و دارو با نرخ حقوق ورودي 1 درصد، 2 ميليارد دلاري خودرو با نرخ حقوق ورودي 35 درصد به علاوه پيش بيني واردات 34 ميليارد دلاري براي ساير كالاها با نرخ حقوق ورودي 6 درصد (به طور ميانگين) و نرخ ارز 285،000 ريالي جهت محاسبه حقوق ورودي براي كليه كالاها، رقم قابل تحقق در سال 1402 از ناحيه ماليات بر واردات كليه كالاها حدود 81/5 هزار ميليارد تومان پيش بيني مي شود. اين رقم محاسبه شده براي درآمد حاصل از ماليات بر واردات نسبت به رقم مندرج در لايحه بودجه سال 1402 كل كشور (129/7 هزار ميليارد تومان) كسري يا اختلافي حدود 48 هزار ميليارد تومان دارد. شايان توجه است كه هرگونه افزايش در رقم لايحه مي تواند منجر به بروز عدم تحقق درآمدهاي بودجه در سال 1402 شود، مگر اينكه محل اين افزايش از طريق رفع ممنوعيت واردات برخي كالاها و يا هر روش ديگري حاصل شود. در نهايت باتوجه به اينكه در لايحه بودجه سال 1402 حكم جزء (1) بند (ه) تبصره (7) قانون بودجه سال 1401 در خصوص نرخ ارز مبناي محاسبه حقوق ورودي حذف شده است پيشنهاد مي گردد در راستاي شفافيت درآمدهاي گمركي كشور متن زير به لايحه الحاق گردد: الحاق يك بند به تبصره «7» لايحه - در سال 1402، نرخ ارز محاسبه ارزش گمركي كالاهاي وارداتي در همه موارد ازجمله محاسبه حقوق ورودي، بر اساس برابري نرخ ارز اعلام شده بانك مركزي (نرخ سامانه مبادله الكترونيكي (اي. تي. اِس)) در روز اظهار و طبق ماده (14) قانون امور گمركي خواهد بود.