15597

1401

فارسي

تهران مركز پژوهش‌هاي مجلس شوراي اسلامي

8947264

گزارش

با نگاهي به پيشينه نگارش بودجه، مي بينيم كه از ديرباز تا كنون اصلي ترين كاركرد بودجه، مهار قدرت حاكمان و برقراري تعادل بين قوه اجرايي و قوه قانونگذاري كشور بوده است. همه منابع بودجه دولت، مستقيم يا غيرمستقيم از جيب ملت تأمين مي شود؛ بنابراين در يك نظام مردم سالار كه اجازه دخل و خرج آن بايد توسط مردم يا نمايندگان آنها صادر شود. لازمه آن كه بودجه بتواند اين كاركرد اصلي خود را ايفا كند آن است كه: 1. جامع باشد: يعني شامل همه منابع و مصارف دولت باشد و موضوعي در آن جا نيفتاده باشد. 2. شفاف باشد: يعني هم متن لايحه و قانون و هم نتيجه عملكرد مالي دولت در طول سال به طور شفاف، بدون پيچيدگي هاي زائد و با قابليت مقايسه در اختيار جامعه قرار بگيرد. 3. برنامه محور باشد: يعني مشخص باشد كه هر ريال، براي چه هدف يا وظيفه اي هزينه مي شود و قرار است چه تأثيري بر جا بگذارد. چنين بودجه اي مي تواند بستري براي نظارت مردم و نمايندگان آنها بر عملكرد مالي دولت ايجاد كند، ارزيابي عملكرد دولت ها را امكانپذير نمايد و مردم را در تعيين سرنوشت خود بيش از پيش مشاركت دهد. اما بودجه اي كه فاقد اين ويژگي هاي اوليه باشد، اصطلاحاً بودجه اي سرِكاري بوده و صرفاً وقت و انرژي دولت، مجلس، رسانه ها و افكار عمومي را مي گيرد.