15772

1401

فارسي

تهران مركز پژوهش‌هاي مجلس شوراي اسلامي

8950776

گزارش

اين گزارش به اهميت به كارگيري زمين در راستاي تأمين مالي دولت و شهرداري ها مي پردازد و نقش تأمين مالي زمين محور را به عنوان يكي از رويكردهاي اصلي توسعه زيرساخت ، برجسته مي كند. كسري بودجه، دولت ها را به سمت شناسايي و استفاده از منابع جديد درآمدي سوق داده است و در اين راستا روش هاي خلق ارزش اقتصادي بر مبناي زمين به خصوص در كشورهاي در حال توسعه، مي تواند نقش محوري را در اين راستا ايفا كند. ويژگي هاي كشورهاي در حال توسعه، از جمله رشد شتابان شهرنشيني، از يك سو نيازمند پاسخگويي به نيازهاي فزاينده زيرساختي بوده و از سوي ديگر به دليل تقاضاي بالاي زمين ، فرصتي براي دولت هاي ملي و محلي جهت تأمين مالي زمين محور به شمار مي رود. شرايط جغرافيايي و جمعيتي ايران مي تواند زمينه مناسبي براي به كارگيري چنين رويكردهايي فراهم آورد. اين گزارش در پي معرفي ريشه ها، روش ها و فرصت هاي تأمين مالي از طريق زمين است و ناگفته پيداست اين موارد نافي كاركردهاي اراضي در ارتباط با ساير اهداف اجتماعي نيست. اهم نكات مربوط به شرايط ايران درخصوص تأمين مالي زمين محور، عبارت است از: • فشار مخارج بالاي زيرساختي (تأسيسات زيربنايي و روبنايي) در شرايط كسري بودجه • پيچيدگي و انفعال درخصوص مديريت زمين به سبب نبود يك سياست مركزي مشخص و عدم متولي يگانه در راستاي سياستگذاري كلي اراضي ناشي از ضعف و پراكندگي قوانين • عدم اتخاذ استراتژي فعال در بهره گيري از زمين به سبب نگاه غالب «كالاي رايگان» به زمين دولتي • اخذ ارزش نهفته در اراضي توسط بازيگران فعال در حوزه اراضي كه لزوماً دهك هاي پايين درآمدي نيستند • لزوم همراهي سياست هاي تأمين مالي زمين محور با سياست هاي كنترلي و محدودكننده تقاضاي سوداگري املاك