شماره ركورد
15813
عنوان
بررسي چالش هاي توسعه زيست بوم فضاي مجازي در حوزه كودك و نوجوان و ارائه بسته سياستي
پديدآورندگان
قاسمي نژاد، عبدالرحيم تهيه و تدوين
سال انتشار
1401
زبان
فارسي
اطلاعات نشر
تهران مركز پژوهشهاي مجلس شوراي اسلامي
فايل ديجيتال
8953947
نوع گزارش
گزارش
چكيده فارسي
پس از ابتكار شوراي عالي فضاي مجازي در تصويب «سند صيانت از كودكان و نوجوانان در فضاي مجازي» مورخ 1400/03/17 با وجود رويكرد نسبتاً جامع اين سند، توجهي به خلأ موجود در زمينه محتوا و خدمات ديجيتال داخلي مرتبط با حوزه كودك و نوجوان نشده است و نياز جدي نسبت به ورود مجلس شوراي اسلامي از باب رفع موانع قانوني توسعه محتوا و خدمات داخلي در اين زيست بوم احساس مي شود.
فصل اول اين گزارش پيامدهاي توسعه نامناسب فضاي مجازي براي كودكان و نوجوانان را مورد بررسي قرار داده است. در فصل دوم ضوابط مرتبط با حضور كودكان و نوجوانان در فضاي مجازي در مجموعه قوانين و مصوبات نظم كنوني حقوق ايران اشاره شده است. فصل سوم به تشريح وضعيت بازيگران زيست بوم ديجيتال كودك و نوجوان اختصاص يافته و علاوه بر تشريح فرايند فعلي عمل اين بازيگران در قالب چهار دسته سياستگذار/قانونگذار، تنظيم گر/تسهلگير، ارائه دهنده خدمت و محتوا و ناظران، مدل مطلوب و پيشنهادي بازيگران اين زيست بوم نيز ترسيم شده است.
در فصل چهارم ضمن مرور تجارب ملي پيرامون توسعه زيست بوم كودك و نوجوان در فضاي مجازي جمهوري اسلامي ايران در پنج بخشِ خدمات دسترسي مبتني بر اپراتورهاي تلفن همراه، سكوهاي ارائه محتواي تصويري، ابزارهاي مراقبت خانوادگي، تبلت هاي كودك و نوجوان و زيست بوم هاي مجازي اشاره شده كه فقدان استقبال جدي خانواده ها و تقاضاي عمومي براي استفاده از محصولات توليدشده بومي در زيست بوم داخلي فضاي مجازي كودك و نوجوان بخش بسياري از اين خدمات را با بحران مالي مواجه كرده است؛ تا جايي كه به استثناي برخي سكوهاي محتواي تصويري - كه اكثر محتواي آنها نيز محصولات خارجي است – شركت هاي توليدي در زمينه محتوا و خدمات داخلي به سختي به حيات اقتصادي خود ادامه مي دهند (پاينده، 1398). علت اين عدم استقبال را مي توان در ضعف آگاهي و سواد فضاي مجازي والدين و عدم احساس نياز آنها براي استفاده از زيست بوم هاي موجود جستجو كرد.
در فصل پنجم براساس بررسي تجارب گذشته ملي، مطالعات تطبيقي صورت گرفته و پيمايش هاي مرتبط نسبت به احصاي 20 چالش موجود در چرخه توليد محتوا و خدمات بومي در زيست بوم فضاي مجازي كودك و نوجوان ذيل چهار مرحله شكل رقابت و بازيگران، برنامه ريزي توليد، برنامه ريزي توزيع و برنامه ريزي مصرف اقدام شده است؛ كه اهم آنها عبارتند از:
1. كارامد نبودن الگوي تخصيص بودجه هاي حمايتي در افزايش رقابت،
2. تصديگري بي ضابطه دستگاه هاي دولتي و حاكميتي كه در مواقعي منجر به كاهش سهم بخش خصوصي از بازار مي شود،
3. عدم اولويت بندي و برنامه ريزي درخصوص قالب هاي رسانه اي و سرفصل هاي محتوايي مورد حمايت و همچنين كمبود محتواي ديني و انقلابي در حوزه كودك و نوجوان،
4. ضعف در جذابيت و كيفيت بخش بسياري از آثار توليدشده در داخل نسبت به محصولات خارجي،
5. هزينه زياد توليد محتوا و ناتواني شركت هاي خصوصي از توليد مستمر در حوزه كودك،
6. بي توجهي به معافيت مالياتي نشر ديجيتال و محدود كردن آن به نسخه هاي چاپي،
7. نقض مالكيت فكري محتوا و خدمات ايراني،
8. سهم اندك بخش خصوصي در تأمين محتوا و خدمات ديجيتال مورد نياز وزارت آموزش و پرورش،
9. عادلانه نبودن تسهيم درآمد حاصل از خدمات دسترسي كه توسط اپراتورها صورت مي گيرد،
10. فقدان يك بستر مرجع براي كسب اطلاع والدين از محصولات زيست بوم فضاي مجازي كودك و نوجوان،
11. سواد اندك والدين و بخشي از معلمان و مربيان در خصوص زيست بوم فضاي مجازي كودكان و نوجوانان.
در نهايت گزارش حاضر در فصل ششم پيشنهاد هاي سياستي خود را ذيل سه گروه سياستگذار، تنظيم گر/تسهيل گر و ارائه دهنده خدمت و محتوا و ناظر به هر يك از چالش هاي احصا شده ارائه داده است.
لينک به اين مدرک