شماره ركورد
15830
عنوان
بررسي رخداد گر دوغبار فروردي نماه 1401 در ايرا ن
پديدآورندگان
تقوايي نجيب، حميدرضا تهيه و تدوين , بياتي، مجيد تهيه و تدوين , سبحاني پژوه، پروانه تهيه و تدوين
سال انتشار
1401
زبان
فارسي
اطلاعات نشر
تهران مركز پژوهشهاي مجلس شوراي اسلامي
فايل ديجيتال
8953989
نوع گزارش
گزارش
چكيده فارسي
افزايش آلاينده ها در هوا سبب كاهش كيفيت زندگي و خسارات متعددي بر سلامت و اقتصاد جامعه مي شود. منابع متعدد براي طوفان هاي غبار بيش از 50 نوع اثر مخرب را ازجمله آلودگي هوا، تعطيلي مشاغل، افزايش مشكلات و بيماري هاي تنفسي، كاهش برداشت محصولات كشاورزي، خرابي تأسيسات و ماشين آلات، مشكلات حمل ونقل و غيره برشمرده اند.
بررسي منابع انتشار آلاينده هاي هوا و تسهيم نقش آنها در بروز اين پديده، مهم ترين قدم در برنامه ريزي براي اتخاذ سياست هاي مقابله با گردوغبار است. آلودگي هاي هوا ناشي از پراكنش ذرات گردوغبار از منابع داخلي و خارجي نشئت مي گيرد كه طراحي اقدام مقابله اي براي هريك بايستي در دستور كار قرار گيرد. در اين گزارش به بررسي رخداد و منشأيابي گردوغبار فروردين ماه 1401 پرداخت شده است. مطابق بررسي هاي صورت گرفته ورود يك توده گردوخاك در 19 فروردين ماه 1401 از كشورهاي غربي همسايه به ايران منجر به كاهش ديد و افت شديد كيفيت هوا در هفته پيش روي آن در اكثر نقاط كشور شد. به طوري كه شاخص آلودگي در برخي از شهرهاي كشور ازجمله تهران، كرمانشاه و زنجان به بيش از 400 (حد بسيار خطرناك) رسيد. در اين مطالعه وضعيت آلودگي غبار با استفاده از شاخص AOT دريافت شده از داده هاي ماهواره هاي سنتينل 2 در دو هفته پاياني فروردين ماه 1401 بررسي شده است. گسترش مكاني و زماني غبار از عراق عمدتأ به سمت غرب و شمال غرب ايران و درنهايت خروج آن از شرق و شمال شرق كشور بوده است. بيشترين شدت غبار در بازه زماني 18 تا 23 فروردين ماه بوده كه نسبت به دو سال گذشته در وضعيتي استثنايي قرار داشته است. از عوامل مؤثر در ايجاد و گسترش اين پديده مي توان به كاهش رطوبت خاك، عوامل جوي مانند شدت و جهت باد و كاهش پوشش گياهي اشاره كرد. بررسي شاخص NDVI در حاشيه دجله و فرات نشان مي دهد كه در پنج سال اخير كه هم زمان با شروع آبگيري و افتتاح سد ايليسو تركيه (ساخته شده بر بالادست دجله) بوده است، از مساحت پوشش گياهي 67 درصد كاسته و به پهنه باير و بدون پوشش گياهي 21 درصد افزوده شده است. البته گفتني است كاهش ميزان بارش نيز در اين تغيير قابل توجه، مؤثر بوده است. براساس منشأيابي، گردوغبار وارد شده به كشور ايران نيز حاكي از آن است كه در تاريخ 18 تا 22 فروردين ماه عمدتاً با منشأ كشور عراق بوده كه با توجه به جهت وزش بادهاي غالب در ساير نقاط كشور پراكنده شده است. متأسفانه تعداد رخدادها و پراكنش گردوغبارها در صورت عدم اقدام لازم، روزافزون خواهد شد و به همين سبب بايد مطابق با وظايف مندرج در ماده (23) قانون هواي پاك و عدم انجام فعاليت متناسب توسط دستگاه هاي ذي مدخل تاكنون، اقدامات اجرايي فوري در سطح سياسي، حقوقي و فني با همكاري كشورهاي همسايه جهت جلوگيري و كنترل ريزگردهاي با منشأ برون مرزي صورت پذيرد.
لينک به اين مدرک