17027

1400

فارسي

تهران مركز پژوهش‌هاي مجلس شوراي اسلامي

8958447

گزارش

با تغيير ساختار و ادغام رديف هاي بودجه اي در لايحه بودجه سال 1401 كل كشور، بخش زيادي از عناوين و رديف هاي اعتباري مرتبط با حوزه آسيب هاي اجتماعي حذف شده اند؛ ازاين رو، امكان برآورد دقيقي از ميزان اعتبارات اين حوزه در لايحه بودجه به مانند سال هاي قبل وجود ندارد. با وجود اين، برحسب عناوين و محتواي برنامه هاي بيان شده برآورد مي شود مبلغ 4.136 ميليارد تومان اعتبار جهت اجراي چهار برنامه ذيل در لايحه بودجه سال 1401 در نظر گرفته شده است: • مبلغ 619 ميليارد تومان (374 ميليارد هزينه اي و 245 ميليارد سرمايه اي) براي برنامه كنترل و كاهش آسيب هاي اجتماعي موضوع ماده (80) قانون برنامه ششم توسعه در نظر گرفته شده كه در مقايسه با بودجه مصوب سال 1400 تنها 2/3 درصد رشد داشته است (اعتبار مصوب اين برنامه در قانون بودجه سال 1400 كل كشور 605 ميليارد تومان بوده است). • براي برنامه هاي پيشگيري از اعتياد و مقابله با موادمخدر و روان گردان در سال آينده، 1.492 ميليارد تومان اعتبار در نظر گرفته شده است كه در مقايسه با اعتبار مصوب اين بخش در قانون بودجه سال 1400 حدود 0/4 درصد كاهش داشته است (اعتبار مصوب اين برنامه در قانون بودجه سال 1400 كل كشور 1.498 ميليارد تومان بوده است). • براي ساماندهي بافت هاي فرسوده و حاشيه شهرها 789 ميليارد تومان اعتبار (سرمايه اي) در نظر گرفته شده كه در مقايسه با بودجه مصوب سال 1400 بيش از 60 درصد افزايش اعتبار داشته است (اعتبار مصوب اين برنامه در قانون بودجه سال 1400 كل كشور 490 ميليارد تومان بوده است). • براي برنامه راهبري و توسعه خدمات سلامت و فوريت هاي اجتماعي 1.234 ميليارد تومان اعتبار در نظر گرفته شده كه در مقايسه با بودجه مصوب سال 1400 حدود 13 درصد رشد داشته است (اعتبار مصوب اين برنامه در قانون بودجه سال 1400 كل كشور 1090 ميليارد تومان بوده است). در ميان برنامه هاي عنوان شده، بيشترين ميزان افزايش اعتبار مربوط به برنامه ساماندهي بافت هاي فرسوده و حاشيه شهرها با 60 درصد افزايش اعتبار است. افزايش قابل توجه اعتبارات اين برنامه را بايد در چارچوب توجه دولت سيزدهم به بخش مسكن و تلاش در جهت حل مسائل و معضلات آن ارزيابي كرد وگرنه ساير برنامه هاي حوزه آسيب هاي اجتماعي رشد اعتباري محسوسي نداشته و افزايش صورت گرفته پايين تر از متوسط رشد بودجه عمومي دولت (9/5 درصد) در لايحه بودجه سال 1401 بوده است. في الواقع، به نسبت مقوله حاشيه نشيني و بافت هاي فرسوده، ساير آسيب هاي اجتماعي حداقل از منظر اعتباري مورد توجه جدي دولت قرار نگرفته اند. در قانون بودجه سال 1400 با هدف جبران كمبود اعتبارات حوزه آسيب هاي اجتماعي و با همت و پيگيري كميسيون اجتماعي مجلس شوراي اسلامي مبلغ 4.100 ميليارد تومان از محل منابع تبصره «14» قانون بودجه براي كاهش آسيب هاي اجتماعي و حمايت از آسيب ديدگان اجتماعي در نظر گرفته شد. لكن، در لايحه بودجه سال 1400 يارانه آسيب هاي اجتماعي توسط دولت حذف گرديده است. برآورد مي شود در پي حذف و ادغام رديف هاي اعتباري مرتبط با آسيب هاي اجتماعي بالغ بر 3.200 ميليارد تومان از اعتبارات اين حوزه در لايحه بودجه سال 1401 فاقد نشانه و رديف مستقل هستند. در حقيقت، 45 درصد از اعتبارات آسيب هاي اجتماعي در لايحه دولت پنهان و قابل رؤيت نيستند. بخشي از اين اعتبارات مربوط به برنامه هايي نظير ساماندهي كودكان كار و خيابان، استحكام خانواده و كاهش طلاق هستند. بدون ترديد، اين اتفاق با توجه به وجود مسائلي چون رفتارهاي سليقه اي و انحراف در عملكرد دستگاه هاي اجرايي، زمينه انحراف و بروز فساد در بودجه آسيب هاي اجتماعي را فراهم خواهد ساخت. علاوه بر اين، كليت و حذف جزئيات برنامه هاي موجود در لايحه اين نگراني را ايجاد مي كند كه مبادا برنامه هاي مهم و كليدي اين حوزه نظير برنامه هاي بخش پيشگيري و بازتواني تحت الشعاع برنامه هاي مقابله اي، درماني و حمايتي قرار گيرند. ازاين رو، در راستاي كاهش مسئله انحراف در بودجه آسيب هاي اجتماعي و تقويت بعد نظارتي آن، لازم است مجلس شوراي اسلامي در صورت امكان نسبت به تفكيك رديف هاي مرتبط با حوزه آسيب هاي اجتماعي و در غير اين صورت نسبت به نشان دار كردن آن در رديف هاي موجود اقدام نمايد.