17035

1400

فارسي

تهران مركز پژوهش‌هاي مجلس شوراي اسلامي

8958538

گزارش

- مجموع اعتبار سه فصل ميراث فرهنگي، گردشگري و صنايع دستي در لايحه بودجه سال 1401 برابر با 1991 ميليارد و 502 ميليون تومان است (8/68 درصد از مجموع اعتبارات امور فرهنگ، تربيت بدني و گردشگري). از مجموع اعتبار سه فصل مزبور بيشترين ميزان بودجه به ترتيب متعلق به فصل ميراث فرهنگي (56 درصد)، فصل گردشگري (33 درصد از مجموع سه فصل) و درنهايت فصل صنايع دستي (11 درصد) است. - بودجه وزارت ميراث فرهنگي، گردشگري و صنايع دستي (بدون اعتبارات انتقال نيافته) در لايحه بودجه سال 1401، معادل 2147 ميليارد و 251 ميليون تومان در نظر گرفته شده كه نسبت به اعتبار اين وزارت در قانون بودجه سال 1400، در حدود 40 درصد افزايش داشته است. بودجه دستگاه هاي مرتبط با وزارت ميراث فرهنگي، گردشگري و صنايع دستي شامل پژوهشگاه ميراث فرهنگي گردشگري (13/31درصد) و شركت توسعه ايرانگردي و جهانگردي (36/2 درصد)، نيز با افزايش همراه شده است. درحالي كه بودجه مركز مطالعاتي منطقه اي حفظ ميراث فرهنگي ناملموس در آسياي ميانه و غربي در لايحه بودجه سال 1401 در قالب برنامه صيانت از ميراث فرهنگي ناملموس معادل 4 ميليارد و 500 ميليون تومان آمده است. - مجموع اعتبارت هزينه اي وزارتخانه و دستگاه هاي تابعه برابر با 798 ميليارد و 500 ميليون تومان است كه از 9 برنامه اصلي تشكيل شده است. در اين بين در ميان برنامه هاي وزارت ميراث فرهنگي، گردشگري و صنايع دستي، سه برنامه سياستگذاري، راهبري و توسعه صنعت گردشگري(با سهم حدوداً 40 درصد)، برنامه صيانت از ميراث فرهنگي جمهوري اسلامي ايران (با سهم حدودا 35 درصد) و برنامه حمايت از ارتقا و توسعه صنايع دستي (با سهم حدوداً 19 درصد) بيشترين اعتبار هزينه اي وزارت ميراث فرهنگي، گردشگري و صنايع دستي را به خود اختصاص داده اند. جاي توجه دارد كه سه برنامه اصلي كه جمعاً حدود 95 درصد كل اعتبارات را دريافت مي كنند، براي اولين بار به اين عناوين معرفي و با تأكيد بر سه معاونت وزارت، تدوين شده اند. از آن جهت كه در ساختار جديد لايحه بودجه سال 1401، عناوين «اقدامات» به كلي حذف شده است و برنامه هاي عنوان شده، بسيار كلي و مبهم هستند، اظهارنظر كارشناسي دقيق در مورد بخش مهمي از برنامه هاي آتي وزارتخانه محل تأمل است. براي مثال يكي از مهم ترين برنامه هاي مربوط به حوزه گردشگري، برنامه جذب گردشگران داخلي است كه در قانون بودجه سال 1400 معادل 129 ميليارد و 880 ميليون تومان اعتبار هزينه اي داشت. - اعتبار طرح هاي تملك دارايي سرمايه اي وزارت ميراث فرهنگي، صنايع دستي و گردشگري ذيل وزارتخانه مذكور در برآورد سال 1401 معادل 1242 ميليارد و 251 ميليون تومان است كه نسبت به قانون بودجه سال 1400 معادل72/49 درصد رشد داشته است. همچنين اعتبارات هزينه اي وزارتخانه معادل 8740 ميليارد تومان است كه 24/66 درصد نسبت به قانون بودجه سال 1400، افزايش داشته است. بيشترين اعتبارات تملك دارايي سرمايه اي و هزينه اي نيز به سه برنامه اصلي «صيانت از ميراث فرهنگي جمهوري اسلامي ايران»، «سياستگذاري، راهبري و توسعه صنعت گردشگري» و«حمايت از ارتقا و توسعه صنايع دستي» اختصاص يافته است. - مجموع اعتبارات متفرقه انتقال نيافته لايحه بودجه سال 1401 معادل 60 ميليارد و 370 ميليون تومان است كه نسبت به قانون بودجه سال 1400 رشد 3/1 درصدي داشته است. مجموع درآمدهاي عمومي و اختصاصي بر حسب دستگاه نشان مي دهد كه درآمد حاصل از ورودي موزه ها و محوطه هاي تاريخي و ساير منافع حاصله (100 ميليارد تومان)، درآمدهاي حاصل از اجاره ساختمان ها و اراضي (18 ميليارد تومان) و درآمد هاي حاصل از جرائم و فروش صيدآلات، چوب آلات، ادوات و مواد بازداشتي (12 ميليارد تومان) به ترتيب بيشترين پيش بيني درآمدي وزارت ميراث فرهنگي، گردشگري و صنايع دستي را شامل مي شوند. جاي توجه دارد كه كمك هاي بلاعوض اشخاص حقيقي سازمان ها و مؤسسات مالي و بين المللي كه در قانون بودجه سال 1400 معادل 100 ميليارد تومان در نظر گرفته شده بود، در لايحه بودجه سال 1400 حذف شده است. - عدم همراستايي لايحه بودجه سال 1401 با برخي اسناد و قوانين بالادستي مثل قانون حمايت از مرمت و احياي بافت هاي تاريخي – فرهنگي (مصوب 2/4/1398) و سند راهبردي توسعه گردشگري (مصوب 29/4/1399) و همچنين عدم شفافيت نسبت به سهم حق بيمه گروه هاي مطرح شده در قانون حمايت از هنرمندان، استادكاران و فعالان صنايع دستي مصوب 26/10/1396) از نقاط ضعف اين لايحه بودجه است. درمجموع مي توان با اصلاح و الحاق در برخي از تبصره هاي ماده واحده (تبصره «3»، «5»، «6»، «9»، «11»، «14»، «17» و «18») حمايت بودجه اي در حوزه هاي ميراث فرهنگي، گردشگري و صنايع دستي را تقويت كرد. - همچنين در جهت همراستايي با برنامه پنج ساله ششم توسعه، در لايحه بودجه سال 1401 به بند «ب» ماده (2)، بخش مرتبط با توسعه گردشگري جنگل ها در بند «ب» ماده (100) و بند «ت» ماده (100) قانون برنامه ششم توسعه توجهي نشده است. - همچنين برنامه هايي با عناوين ايجاد و تجهيز سايت موزه ها يا موزه هاي تخصصي يا ايجاد موزه هاي منطقه اي ذيل وزارت ميراث فرهنگي، گردشگري و صنايع دستي و ساير دستگاه ها و وزارتخانه ها نشان مي دهد كه توسعه و افتتاح موزه هاي جديد به طور غيرمتوازني در دستور قرار دارد. زيرا توسعه منطقي در حوزه موزه داري و استفاده از ميراث فرهنگي بايد با توسعه و اختصاص بودجه در زمينه يگان حفاظت ميراث فرهنگي همراه باشد. اين شرايط در صورتي رخ مي دهد كه هيچ تغييري در اعتبارات اختصاص يافته به اين يگان نسبت به قانون بودجه سال 1400 مشاهده نمي شود.