شماره ركورد
17077
عنوان
بررسي پديده قاچاق كالا و ارز 1. شيوه هاي وقوع قاچاق و آثار آن
پديدآورندگان
حبيبي، محمد تهيه و تدوين , كاظمي، عليرضا تهيه و تدوين
سال انتشار
1400
زبان
فارسي
اطلاعات نشر
تهران مركز پژوهشهاي مجلس شوراي اسلامي
فايل ديجيتال
8959321
نوع گزارش
گزارش
چكيده فارسي
در سال هاي گذشته با وجود تأكيد اسناد بالادستي و بيانات مقام معظم رهبري، مقابله و پيشگيري از وقوع پديده قاچاق كالا و ارز به دليل عدم شناخت كافي از روش هاي متفاوت و پيچيده مجرمان و فقدان انگيزه و اراده كافي و مؤثر در متوليان امر، با كاستي هايي روبه رو بوده است.
از سال 1392 به بعد، آمارهاي مربوط به گزارش هاي ستاد مركزي مبارزه با قاچاق كالا نشان مي دهد در كمترين حالت مجموع قاچاق ورودي و خروجي (شامل قاچاق معكوس) بيش از 12 ميليارد دلار بوده است كه نسبت به تجارت رسمي كشور رقم قابل توجهي است و طيف وسيعي از كالاها از جمله پوشاك، كفش، سيگار، لوازم خانگي، لوازم آرايشي و بهداشتي را شامل مي شود.
هرچند عوامل متعددي از جمله نظام تعرفه گذاري نامناسب و موانع غير ضروري در مسير واردات رسمي در ظهور پديده قاچاق تاثيرگذار مي باشند اما هدف اصلي اين گزارش، احصا و طبقه بندي شيوه هاي وقوع قاچاق كالا و ارز در مبادي رسمي و غيررسمي، آثار و راهكارهاي مقابله با اين پديده است كه با توجه به پرونده هاي تشكيل شده در دستگاه هاي متولي بررسي شده است. شناسايي و واكاوي هريك از روش ها و شيوه هاي وقوع قاچاق كمك مي كند تا متناسب با هريك از روشهاي وقوع قاچاق، راهكار متناسب آن اتخاذ گردد. براين اساس روش ها و شيوه هاي وقوع قاچاق به تفكيك عبارت است از:
الف) رويه هاي وارداتي
1. اظهار نادرست كالايي با حقوق ورودي كمتر بجاي كالاي با حقوق ورودي بالا،
2. جعل اسناد مربوط به اظهارنامه، تجميع كالاي تعاوني مرزنشين، ورود كالاي قاچاق در پوشش مرجوعي كالاي صادراتي،
3. خروج كالا از منطقه ويژه بدون پرداخت حقوق ورودي مواد اوليه آن،
4. واردات با بيش اظهاري وزن لفاف،
5. استرداد غيرقانوني حقوق ورودي با جعل اسناد،
6. اظهار خلاف واقع مشخصات كالا،
7. عدم اخذ مجوز و واردات كالا با مجوز جعلي ثبت سفارش.
ب) رويه هاي صادراتي
1. قاچاق سوخت در پوشش كالاي ديگر،
2. خروج گازوئيل در پوشش ترانزيت صوري، تسهيل خروج گازوئيل از طريق حمل ونقل ريلي و خروج گازوئيل با تعبيه مخزن جاساز در تانكرهاي صادراتي، قاچاق گازوئيل با سوءاستفاده از سهميه سوخت شناورها و قاچاق گازوئيل با استفاده مكرر از فاكتورهاي منشأ،
3. خروج كالاي يارانه اي تحت پوشش كالاي صادراتي، صادرات كود شيميايي بدون استهلاك مجوز/ با مجوز تكراري.
ج)رويه هاي ترانزيتي
1. اعلام وصول صوري محموله در مقصد،
2. تخليه كالاي اظهارشده در بين مسير ترانزيت، تخليه كالاي اظهارنشده در بين مسير ترانزيت،
3. حمل كالاي قاچاق (از مبادي غيررسمي) تحت عنوان كالاي ترانزيت.
د) قاچاق از طرق مبادي غير رسمي
1. ورود كالا از مرزهاي زميني و صعب العبور كوهستاني كه مرزباني و گمرك كنترل نمي كند،
2. ورود كالا از طريق خورها و اسكله هاي غيرمجاز و متروكه،
3. ورود كالاي غيرمجاز از طريق مسيرهاي و معابر مرزي غيررسمي.
همچنين در اين مطالعه مهمترين پيامدهاي اقتصادي، اجتماعي وقوع قاچاق بررسي شده است كه از جمله آثار اقتصادي قاچاق، مي توان به 1. ايجاد اختلال در فعاليت واحدهاي توليدي، 2. ناكارايي سياست هاي تجاري، 3. انحراف در سرمايه گذاري و فرار سرمايه، 4. ايجاد اشكال در تحليل هاي اقتصادي مبتني بر آمارهاي نادرست، 5.كاهش درآمدها و افزايش هزينه هاي دولت، 6. انتقال نيروي كار و تضييع حقوق مصرف كننده اشاره نمود. همچنين قاچاق كالا و ارز داراي آثار اجتماعي است كه از جمله آن مي توان به: 1. گسترش فاصله و شكاف طبقاتي، 2. تهديد سلامت و بهداشت عمومي، 3. ايجاد فساد مالي در دستگاه هاي دولتي، قضايي و..، 4. تشديد مهاجرت به مناطق در معرض قاچاق و به تبع آن افزايش ناهنجاري هاي اجتماعي اشاره كرد.
با توجه به آثار وقوع قاچاق كالا و ارز در حوزه هاي مختلف و ضرورت مبارزه مؤثر با اين پديده، لازم است علاوه بر مسدود ساختن مسيرهاي غيررسمي، كنترل مبادي رسمي از طريق قانون گذاري و نظارت سيستمي و برخط بر اجراي قوانين و مقررات و همچنين فرآيندها و رويه هاي گمركي، انجام شود تا ريسك و هزينه مبادرت به قاچاق افزايش يابد.
لينک به اين مدرک