دراسة علاقات التناص بين القرآن و الخطبة ۱۰۹ من نهج البلاغة في الأسِاء و الصفات الإلهية

بررسي روابط بينامتني قرآن و خطبه 109 نهج البلاغه در حوزه اسماء و صفات الهي

يكي از رويكردهاي مهم در پژوهش هاي ادبي الگوپذيري يك متن از متن ديگر است. امروزه به اين نوع پژوهش رابطه بينامتنيت و يا تناص گفته مي شود. اين رابطه نشان مي دهد كه بعضي از متون خود آگاه يا نا خودآگاه از ديگر متون بهره جسته اند و بر آن است كه بيان كند هر متن و گوينده اي متأثر از ديگر متون و گويندگان سابق يا همزمان، بوده و آگاهانه و يا نا خودآگاه از كلام و انديشه آنها بهره مند گرديده است. نوشته حاضر به ارتباط بينامتنيتي دو متن قرآن و نهج البلاغه مي پردازد. قرآن متن پنهان يا غايب بوده و نهج البلاغه، متن حاضر است. نگارنده بر آن است كه ژرفا و عمق پيوند و ارتباط اين دو متن را روشن سازد و تجلي نورانيت كلام وحي در سخنان امام علي(ع) را آشكار نمايد. اين پژوهش به شيوه توصيفي، تحليلي، تطبيقي رابطه بينامتنيت قرآن با خطبه 109 نهج البلاغه را در حوزه اسماء و صفات الهي بررسي خواهد نمود و سپس انواع مختلف بينامتنيت اعم از نفي جزئي(اجترار ناقص و كامل)، نفي متوازي (امتصاص) و نفي كلي (حوار) را تعيين مي كند. نتايج اين تحقيق نشان مي دهد بيشترين تأثيرپذيري كلام آن حضرت از قرآن متعلق به رابطه بينامتنيت از نوع نفي متوازي با حدود 53 درصد و استفاده از نفي كلي و اجترار ناقص تقريب ا مساوي با يكديگر حدود 24 درصد از مجموع درصدهاي بينامتني را به خود اختصاص داده و از احترار كامل بهره گرفته نشده است.

One of the important approaches in literary research is the patterning of one text from another. Nowadays, this type of research is called intertextuality or relationship. This relationship shows that some self-conscious or unconscious texts have used other texts and intends to state that every text and speaker is influenced by other texts and speakers, formerly or simultaneously, and consciously or unconsciously from their words and thoughts have benefited. The present article deals with the intertextual relationship between the two texts of the Qur'an and Nahj-ul-Balaghah. The Qur'an is a hidden or absent text and Nahj-ul-Balaghah is the present text. The author intends to clarify the depth and depth of the connection between these two texts and to reveal the manifestation of the luminosity of the word of revelation in the words of Imam Ali (AS). This research will examine the relationship between the intertextuality of the Qur'an and Sermon 109 of Nahj-ul-Balaghah in the field of divine names and attributes in a descriptive, analytical, and comparative manner, and then determines the different types of intertextuality, including abrogation, retribution, and apostleship. The results of this study show that the most influential words of that Imam from the Qur'an belong to the intertextual relationship of incomplete repercussions and parallel negation, almost to the same extent, and the use of general negation with a minimum number and complete repudiation has not been used