دراسة العلاقة بين النص والصورة في كتب اللغة العربيّة للمرحلة الإعدادية بناءاً علي تصنيف وارش ومايت

بررسي ارتباط ميان تصاوير و متن در كتاب هاي عربي دوره متوسطه اول بر اساس طبقه بندي وارش و مايت

تصاوير از جمله ابزار آموزشي مهم در كتابهاي درسي به شمار مي رود؛ زيرا نقش بارزي در تقويت يادگيري دانش آموز در محتواي كتاب ايفا مي كند و همچنين در آسان سازي آموزش محتواي درسي مشاركت مستقيمي دارد. بسياري از پژوهشگران حوزه آموزش به وجود انسجام در رابطه بين تصاوير و متون كتاب توجه وافري دارند؛ زيرا هر چه رابطه و انسجام بين تصاوير و متن افزايش يابد، به همان ميزان نيز سطح روند آموزش و يادگيري نيز بهبود خواهد يافت. از اين روي هدف پژوهش حاضر بررسي ارتباط ميان تصاوير و متن كتابهاي عربي دوره متوسطه اول بر اساس سه سطح طبقه بندي وارش و مايت است. جامعه پژوهشي حاضر تمامي تصاوير كتابهاي عربي دوره متوسطه اول است، و نمونه پژوهش متشكل از 008 تصوير همراه با متن كه به شيوه هدفمند انتخاب شده است و روش پژوهش تحليل محتوا است. يافته هاي پژوهش بيانگر آن است كه بيشتر تصاوير كتابهاي عربي دوره متوسطه اول با متون كتاب به ميزان 85.74%% مرتبط و منسجم هستند؛ اين امر ناشي از اهتمام و دقت زياد مؤلفان به مقوله اهميت ارتباط ميان تصوير و متن است با توجه به تأثير چشمگيري كه انسجام تصاوير با متن در افزايش روند كنش ميان معلم و دانش آموزان و بهبود جنبه شناختي آنها دارد؛ در اين ميان 14.25% معادل 67 تصوير اطلاعات ناقصي از متن را پوشش مي دهند؛ اين تصاوير كاركرد تزيين دارند و تأثير مثبتي بر درك متون آموزشي نداشته اند؛ علت آن را ميتوان در اين امر يافت كه اين تصاوير گاهي واضح و مشخص نبوده، يا به صورت ناقص نمود يافتند به طوري كه بخش ساده و كمي از محتويات متن از قبيل شخصيتهاي متن، روند كنش و ارتباط بين شخصيتها، مكان ها و آيكن ها و علائم آن را پوشش داده اند.

Images are an important educational tool in textbooks because they play a significant role in enhancing student learning in the content of the book and also have a direct role in facilitating the teaching of the course content. Many researchers in the field of education pay close attention to the coherence between the images and the texts of the book because the more the relationship and coherence between images and text increase, the better the level of teaching and learning process will be. Therefore, the aim of the present study is to investigate the relationship between images and text of first grade Arabic textbooks based on three levels of Warsh and Mite classification. The present study population is all images of Arabic textbooks in the first year of high school, and the research sample consists of 470 images with text that have been purposefully selected; the research method is content analysis. Findings indicate that most of the images of Arabic books of the junior high school are related and coherent with the texts of the book with 85.74% of the cases. This is due to the authors' great attention to the importance of the relationship between image and text, given the significant effect of the coherence between images text in enhancing the process of interaction between teacher and students as well as improving their cognitive aspect; of these, 14.25% (equivalent to 67 images) cover incomplete text content. These images have a decorative function and do not have a positive effect on the understanding of educational texts. The reason can be found in the fact that these images are sometimes unclear or incomplete, so that only a small or simple part of the content of the text such as the characters of the text, the process of action and communication between the characters, places, icons, or signs are covered by these images.