تمظهرات الديستوبيا في الرواية العراقية الحديثة (رواية يا مريم للروائي سنان أنطون أنموذجاً)

ديستوپيا (Dystopia) يا ويران‌شهر، تكامل يافتۀ پا پس گذاري بشريت از فضيلت‌هاي اخلاقي وميل به سوي رذائل اخلاقي وگم‌گشتگي وفرو رفتن در تعصّبات مي‌باشد، و شهر و جامعه‌اي است كه در آن بدي و پليدي حاكم شده و نقطه مقابل يك اتوپيا يا جامعه آرماني (آرمان‌شهر يا مدينه فاضله) است. اين مفهوم ريشه در فلسفه دارد و زندگي در آن، به دليل چيرگي معضلات و زشتي‌‌ها، دلخواه هيچ انساني نيست. ترسيم يك جهان ديستوپيايي و احتمال وقوع آن در آينده، معمولاً به منظور هشدار به مردم در مورد ادامه يا افزايش رذالت ها و معضلات اجتماعي صورت گرفته است. تلاش انسان اكثر مواقع به ساخت ديستوپيا منجر شده است. اين اصطلاح با مسائل سياسي، فلسفي وجامعه‌شناختي ارتباطي تام دارد كه در دورۀ تجدّدگرايي اروپا بيشتر خود را نمايان ساخت، و حكومت‌ها براي تسلّط بر ملّت‌ها قوانين فرمانبردار خلق نمودند. در اين بين مفهوم ويران‌شهري با جوامع عربي ارتباطي تنگاتنگ دارد و عراق را مي‌توان قرباني اين مفهوم دانست. هر آنچه در عراق معاصر روي مي‌دهد همانند از بين رفتن مكارم اخلاقي، مردسالاري، فساد طبقۀ حاكم، و ترس از حال و آينده، همه جزئي از ويران‌شهري است. سنان انتون از جمله نويسندگاني است كه به ويران‌شهر توجّه خاّصي دارد و اين در رمان هاي وي تجلّي يافته است. اين پژوهش به شيوۀ توصيفيتحليلي با هدف تبيين جنبه‌هاي ويران‌شهري در رمان يا مريم اثر سنان انتون به نگارش در آمده است، و در نتيجۀ آن خواهيم ديد كه تعصّبات مذهبي يكي از مهم‌ترين دلايل ظهور اين ويران شهري است.