تأثير تغيير اقليم بر سري زماني پارامترهاي اقليمي و تبخير - تعرق گياه مرجع در يك اقليم نيمه خشك

در این پژوهش، جهت بررسی تأثیر تغییر اقلیم بر سری زمانی پارامترهای اقلیمی و تبخیر- تعرق گیاه مرجع در یك اقلیم نیمه خشك از داده های روزانه دمای بیشینه، دمای كمینه، رطوبت نسبی، سرعت باد، بارش و ساعات آفتابی ایستگاه سینوپتیك مشهد در دوره 2008-1961 استفاده شد. ابتدا میانگین ماهانه و سالانه پارامترهای اقلیمی و سپس تبخیر- تعرق گیاه مرجع ماهانه و سالانه به روش فائو- پنمن- مانیث به صورت كلی (ET) و به تفكیك دو جزء تابشی (ETrad) و آئرودینامیكی (ETaero) آن، محاسبه شده و نمودارهای سری زمانی مربوطه رسم گردید. در نهایت برای مشخص كردن حساسیت پارامترهای اقلیمی بر تبخیر - تعرق، آنالیز رگرسیون خطی و نیز رگرسیون چندگانه بر روی داده ها صورت گرفت. نتایج نشان داد كه رطوبت نسبی و سرعت باد دارای روند كاهشی به ترتیب به میزان 1% و 6/. متر بر ثانیه در یك دهه و ساعت آفتابی دارای روند افزایشی به میزان 5% ساعت در روز در یك دهه بوده است. در حالیكه روند افزایشی دمای بیشینه، كمینه و متوسط هوا، معنی دار نشد. با توجه به اثر چهار پارامتر هواشناسی مؤثر بر تبخیر- تعرق، مشاهده شد كه طی 48 سال مورد مطالعه،ETrad روند افزایشی و ETaero و ET0 روند افزایشی بسیار معنی داری داشته اند. بر اساس آنالیز رگرسیون خطی و رگرسیون چندگانه، مهمترین پارامترهای هواشناسی مؤثر بر تبخیر- تعرق گیاه مرجع به ترتیب عبارتند از: متوسط سالانه سرعت باد، ساعت آفتابی، دمای متوسط هوا و رطوبت نسبی. متوسط خطای نسبی مدل رگرسیونی 2/21% بوده و نشان از دقت قابل قبول آن دارد.