دگرديسي شهرهاي جهان اسلام در فرآيند جهاني سازي ، مطالعه تطبيقي شهرهاي ايراني- اسلامي و عربي- اسلامي

ساختار و سيماي شهرهاي جهان در گذر زمان و در فرآيند جهاني سازي دچار تحولات شگرفي شده اند اما ميزان تغيير و تحول در هر شهر به عوامل و مؤلفه هاي گوناگوني بستگي دارد. در اين ميان شهرهاي ايراني- اسلامي و عربي اسلامي طي دهه هاي اخير دچار نوعي دگرديسي گرديده اند. امواج مدرنيسم و بازتاب فيزيكي آن در شهرها و سپس جريانات پست مدرنيستي اثرات بسيار مهمي برساخت و بافت و فونكسيون اين شهرها به جاي گذارده است. به بياني ديگر مشخصه هاي مكاني شهرها كه برخاسته از مجموعه عوامل جغرافيايي و فرهنگي و متحول در بستر تاريخ بشمار مي روند دچار استحاله شده و اثرات ناميموني بر روابط و مناسبات شهروندان بجاي گذارده است و در نتيجه شهر بي هويت، انسان هاي بي هويت را در خود جاي داده و به اين ترتيب معنا و معنويت را از فضاي كالبدي شهر به دور ساخته است. اين مقاله با رويكردي تطبيقي و به شيوه توصيفي تحليلي در پي كشف رمز و راز هويت زدايي از شهرهاي جهان اسلام است. شيوه جمع آوري اطلاعات عموما به روش اسنادي(كتابخانه اي) است و تئوري هدايتگر آن مبتني بر ديالكتيك فضايي و ماترياليسم فرهنگي مي باشد. نتايج اين تحقيق حاكي از آن است كه فرآيند جهاني سازي اثرات شگرفي بر كليه شهرهاي جهان برجاي مي گذارد اما تحولات فيزيكي(كالبدي) و سيماي شهرها و همچنين روابط و مناسبات اجتماعي و اقتصادي در شهرهاي ايراني اسلامي و عربي اسلامي به يك ميزان نبوده است و زمينه هاي جغرافيايي،تاريخي،اقتصادي و سياسي نقش بسيار مهمي در اين ناهمگوني داشته است.