اثر تغيير كاربري اراضي بر ميزان كربن آلي و برخي از خصوصيات خاك بررسي موردي : مراتع شهرستان دهگلان

این تحقیق با هدف بررسی اثر تغییر كاربری اراضی مرتعی (چمنزار) به زمین های كشاورزی با كشت گندم دیم و یونجه آبی بر برخی از ویژگی های فیزیكی و شیمیایی خاك شامل: Ec pH، جرم مخصوص ظاهری، بافت، كربن آلی و فسفر انجام گرفته است. برای انجام این تحقیق سه منطقه مطالعاتی در مراتع شهرستان دهگلان شامل مرتع (چمنزار با گونه های غالب شامل: Agropyron repens و Poa pratensis و زمین كشاورزی (یونجه ابی و گندم دیم) انتخاب شدند. در هر یك از مناطق مطالعاتی منطقه معرف تعیین شده و نمونهبرداری خاك به روش تصادفی - منظم انجام شد. در هر یك از مناطق مورد مطالعه ۱۲ نمونه برداشت شده و پارامترهای مذكور در آزمایشگاه اندازهگیری شدند و تجزیه و تحلیل داده ها با تجزیه واریانس و استفاده از آزمون دانكن انجام شد. نتایج نشان داد اختلاف معنی داری بین كاربری های مذكور از لحاظ مقدار كربن آلی، فسفر، هدایت الكتریكی و وزن مخصوص ظاهری وجود دارد. تغییر در كاربری اراضی سبب هدر رفتن كربن آلی و فسفر، تخریب ساختمان خاك، كاهش هدایت الكتریكی و افزایش وزن مخصوص ظاهری می شود؛ بطوری كه در اثر تبدیل مرتع به كشت یونجه ابی و گندم دیم كربن الی خاك به ترتیب ۶۴/۳۲ و ۶۴/۸۷ درصد، فسفر به ترتیب ۲۵/۸۴ و ۴۵/۶۷ و هدایت الكتریكی ۴۸ و ۵۲ درصد كاهش پیدا كرده است. وزن مخصوص ظاهری نیز به ترتیب در گندم دیم و یونجه آبی ۵/۵ و ۲/۱ درصد افزایش یافته است. براساس نتایج حاصله، مرتع مناسبترین و گندم دیم نامناسبترین كاربری می باشد.