بررسي استفاده از رسوبات سد سفيدرود در توليد آجر و سفال

انباشته شدن رسوبات در درياچه سدها يكي از بزرگترين مشكلاتي است كه در مورد سدهاي تمامي دنيا وجود دارد، كمااينكه حجم بسيار بزرگي از درياچه سد س فيدرود توسط رسوبات دو رودخانه قزل اوزن و شاهرود اشغال گرديده و بيش از ۴۰ درصد از حجم مفيد درياچه كاسته شده است . در حال حاضر از روش رسوبات زدايي براي خارج ساختن رسوبات سد سفيدرود استفاده مي شود . اين روش علاوه بر مشكلاتي از قبيل افت سطح آب، لغزشي توده اي رس وبات به جلوي دريچه هاي سد، فرسايش ديواره دريچه هاي پائيني سد و از بين رفتن تعداد زيادي ماهي، مشكل عدم تخليه رسوبات انتهايي درياچه را نيز به همراه دارد . چنانچه اين رسوبات به روش لايروبي توسط ماشين آلات سنگين تخليه گردد، علاوه بر كاستن از حجم عظيم رسوبات در طول درياچه و افزايش حجم مفيد كل سد، مي توان از آنها بعنوان ماده خام در صنعت آجر، كاشي و سفال استفاده نمود . بخصوص اينكه خاك رس مناسب جهت آجرسازي در استان گيلان بسيار محدود بوده و نيازهاي اين استان از تهران و تاكستان تأمين مي شود. بدين منظور از پنج محل مخت لف درهر دو شاخة درياچه سد از رسوبات نمونه برداري بعمل آمد . بررسيهاي كاني شناسي ، و مطالعه XRD آزمايشهاي شيميايي و فيزيكي بر روي نمونه هاي خاك شامل شناسايي كاني هاي تشكيل دهنده توسط تجزيه اكسيدهاي متشكله رسوبات و ميزان نمكهاي محلول آن ها به روش تجزيه شيميايي، تغييرات افت وزني ، PH ميكروسكپي، تعيين تعيين وزن مخصوص، دانه بندي ذرات، هم ارز مخروط پيرومتريك ، سطح ويژه و اندازه گيري حدود آتربرگ ،TG توسط دستگاه انجام شد . مقاومت خمشي ، جذب آب و انقباض نمونه هاي آحر ساخته شده با رسوبات در دماهاي مختلفاندازه گيري ش د . ميزان انقباض پخت و خشك ،مقاومت فشاري و جذب آب آجر ساخته شده با نمونه هاي رسوبات تعيين شد . نتايج آزمايشهاي انجام شده بويژه مقاومت فشاري و جذب آب نشان داد آجرهاي تهيه شده در مقايسه با ويژگيهاي استاندارد از كيفيت بالايي برخوردار اند . لذا پيشنهاد مي شود از رسوبات سد سفيدرود در محلهاي مناسب توصيه شده جهت ساخت آجر وسفال استفاده شود