نوستالژي در مثنوي معنوي با رويكرد به دفترهاي سوم تا ششم

نوستالژي احساس حسرت نسبت به گذشته در اثر از دست دادن جوانی، یادآوري خاطرات كودكی، هجران معشوق، مهاجرت، غم مسائل اجتماعی و... است كه به صورت فطري و غریزي در نهاد همه وجود دارد. نوستالژي احساس دلتنگی و حسرت انسان براي چیزهایی است كه بنا به دلایلی اكنون آنها را از دست داده است. در میان عارفان و صوفیان نوستالژي از غربت آنها در جهان ناسوت ناشی میشود كه به سبب هبوط از اصل خود، جهان معنا، دور افتادهاند و پیوسته آرزوي بازگشت به آن جا را دارند. در این پژوهش به بررسی نوستالژي و عوامل آن در دفترهاي سوم تا ششم مثنوي پرداخته شده است: هبوط به عنوان دلیل اصلی غربت آدمی در این دنیا به سبب نوشیدن آدمی از می الست و مست شدن از آن، فزونخواهی خود آدمی و وسوسههاي حوا شكل میگیرد. غم هجران معشوق، احساس اشتیاق به وطن نخستین و یادآوري خاطرات شیرین گذشتۀ جهان معنا، محرّكهاي آدمی براي میل به بازگشت به اصل خود هستند و عارفان با رجوع اجباري به همۀ این آرزوها دست خواهند یافت.