از طوطي نامه تا هزار و يك شب

«هزار و يك شب» در هستة مركزي و اصلي اش خاستگاهي ايراني دارد و در طي قرون متمادي روايات و قصه هاي متعددي از فرهنگ هاي مختلف همچون فرهنگ عربي، هندي، مصري، بين النهريني و... بدان افزوده شده است. دو محور اصلي در هزار و يك شب، خيانت كاري زنان و تلاش براي رستن از مرگ است كه از همان آغازِ داستان آشكار مي شود و داستان هاي برافزودۀ بعدي با داشتن حداقل يكي از اين دو ويژگي و جرح و تعديل هايي هماهنگ با اين دو محور اصلي - كه پردازندگان زيرك شان آن را به خوبي دريافته بوده اند - توانسته اند در اين مجموعه وارد و ماندگار شوند. در اين مقاله، قصة «جوكي» از طوطي نامه نخشبي با قصة «عفريت و عروسِ» هزار و يك شب، ابتدا از نظر رابطة بينامتني بررسي شده و سپس پيوند داستان جوكي با كتاب هزار و يك شب از منظر همان دو محور اصلي كه گفتيم و جرح و تعديل هايي كه داستان جوكي در ورودش به اين مجموعه تجربه كرده، تبيين شده است.