نقش عمان در جدايي گوادر از ايران

اولين گزارش از حضور عوامل عمان در كرانه جنوب شرقي ايران مربوط به سيدسلطان فرزند سيداحمد بن سعيد، در سال 1175ق/1762م در چابهار و گوادر است، كه همزمان با نابساماني كرانه‌هاي جنوب شرقي ايران، بويژه بندرعباس است. با تداوم اوضاع نابسامان حاكم بر ايران در آغاز روي كارآمدن سلسله قاجاريه، بندرعباس، سواحل و جزاير شرقي خليج فارس تحت عنوان اجاره گمركات به عمان، بعنوان تابعه ايران، اجاره داده شد. نزديكي بنادر گوادر و چابهار به مرزهاي هند انگليس، در روابط ايران و عمان تنش جدي ايجاد كرد و تجار و سياستمداران دوره ناصري را متوجه خطر تداوم حضور آنان در بنادر شرقي نمود. در اين دوره روابط ايران و عمان بعنوان يكي از مهمترين مسايل مرتبط با خليج فارس از اهميت بسياري برخوردار شد. اين مقاله برآنست با تكيه بر اسناد داخلي به تبيين روابط ايران و عمان در ارتباط با چابهار و گوادر در دوره قاجار بپردازد و نقش عمان را بعنوان عامل شتاب دهنده در جدايي گوادر از ايران آشكار نمايد.