پيش‌داوري ديني و راهكار كاهش آن از منظر روانشناسي

پيش‌داوري و تعصب يكي از آفت‌هاي زندگي انساني است و همزيستي انسان‌ها و اديان و مذاهب مختلف را در كنار يكديگر با مشكل مواجه مي‌سازد. هدف پژوهش ارائه تعريفي علمي از پيش‌داوري، بررسي رابطه پيش‌داوري با پرخاشگري، ريشه‌يابي عوامل مؤثر بر پيش‌داوري و در نهايت ارائه راهكارهايي جهت كاهش پيش‌داوري است. پيش‌داوري به‌عنوان نوعي نگرش داراي سه مؤلفه شناختي، هيجاني و رفتاري است. مؤلفه شناختي، باورها يا تفكراتي است كه نگرش را تشكيل مي‌دهند.. مؤلفه عاطفي، با هيجان‌هاي مرتبط با نگرش و شدت آن مرتبط است؛ نوعي حس قدرتمند از خصومت و دشمني كه بروز داده مي‌شود. مؤلفه رفتاري با اقدامات و اعمال فرد سروكار دارد. تحقيقات نشان داده بين نگرش و رفتار رابطه علي وجود دارد، يعني نگرش فرد تعيين‌كننده كارهايي است كه فرد انجام مي‌دهد. علل پيش‌داوري عبارت‌اند از: توجيه خود، رقابت اقتصادي و سياسي، نياز به پايگاه و قدرت و منافع اقتصادي، پيش‌داوري و تعصبات قومي و ديني، طبقه‌بندي اجتماعي، پرخاشگري جابه‌جاشده، همرنگي و شخصيت اقتدارطلب يا استبدادي. راهكارهاي كاهش پيش‌داوري نيز عبارت‌اند از: اثرات تماس همسان بين گروه‌هاي ديني، طبقه‌بندي متقاطع، تمايل به تغيير، انعطاف‌پذيري، زمان، تغيير تصورات قالبي، كوشش‌ها و اهداف مشترك و تأكيد بر شباهت‌هاست.