آثار تغيير سهم كشورهاي صنعتي در تجارت خارجي ايران بر رشد اقتصادي كشور

در نظريه­هاي جديد و الگوهاي رشد درون­زا، نشان داده شده كه تجارت بين­الملل (باز بودن اقتصاد) نرخ رشد اقتصادي را از طريق دسترسي به بازارهاي خارجي، تكنولوژي و منابع تحت تأثير قرار مي­دهد. در طي سال­هاي دهه 1380 تجارت خارجي ايران، با تشديد تحريم­هاي بين­الملل، به سوي تمركز هر چه بيشتر همكاري با كشورهاي آسيايي در حال توسعه تمركز يافت. تمركز تجارت خارجي ايران با چند كشور در حال توسعه از يك سو، اقتصاد كشور را در مقابل تصميمات كشورهاي اصلي طرف تجارت آسيب­پذير مي­كند، از سويي ديگر دسترسي ايران به ماشين­آلات و تجهيزات مدرن پيشرفته را دشوار مي­كند. در اين نوشتار، محور بحث، تجزيه و تحليل اثر تغيير سهم كشورهاي صنعتي در تجارت خارجي ايران بر رشد اقتصادي كشور است و اين­كه آيا افزايش (كاهش) تعاملات ما با كشورهاي صنعتي و توسعه يافته در سطح بين­الملل، بر رشد اقتصادي ما اثر معناداري دارد؟ براي اين منظور، سهم شش كشور صنعتي كه ايران بيشترين تعاملات را با آن­ها داشته است محاسبه شد و اثر تغيير اين سهم طي محدوده زماني 1391-1371 بر رشد اقتصادي ايران مورد مطالعه قرار گرفت. نتايج آزمون هم انباشتگي انگل- گرنجر بر روي مدل، فرضيه پژوهش را تاييد مي­كند. بنابراين افزايش (كاهش) سهم كشورهاي صنعتي در تجارت خارجي، بر رشد اقتصادي كشور اثر مثبت (منفي) معناداري دارد.