اسب در تاريخ، ادبيات و موسيقي آذربايجان

در طبيعت هيچ موجود زندهاي به اندازه اسب با انسان مأنوس نبوده است، وهيچ چهارپايي اهلي چون اسب، چنين جايگاهي تاثير گذار در فرهنگ و تاريخ جوامع انساني نداشته است. آذربايجان نيز به عنوان يكي از كانون هاي كهن زندگي و شكل گيري تمدن،به گواهي تاريخ از ديرباز در صنعت دامپروري، از پيشگامان اهلي كردن حيوانات چهارپا بوده است. اسب، اين موجود افسانه ساز، از همان برخورد اول با نجابت و رفتار پسنديده اش انسان را مسحور خود ساخته است و جايگاه خود را به عنوان ياور قهرمانان در داستان هاي كوراوغلو، قاچاق نبي و دده قورقود به عنوان عامل پيروزي در نبرد ها، مستحكم كرده است. نقش و نگار هاي بدست آمده دركاوش هاي باستاني در قوبوستان و قره تپه كه سفر اسب، اين حيوان نجيب را از دل تاريخ براي ما به ارمغان مي آورد، داستان هاي حماسي چه از گنجينهي خفته در سينهي آشيق هاي آذربايجان و چه در داستان هاي اساطيري دده قورقود و كوراوغلو و يا نغمه زنگين موسيقيايي در موغامات و سازهاي هنرمندان، سرمايه اي است جاويدان و كم نظير كه به پشتوانه اين سرمايه ها است كه از گذشته تا به امروز در منطقه آذربايجان باشگاه هاي متعدد سواركاري و پرورش اسب تاسيس شده و علاقه مندان بيشماري در ورزش هاي سواركاري و خود اسب در نقطه نقطه اين سرزمين در كشور اسلامي ايران به امر پرورش احتمام دارند. در تاريخ و هنر و ادب پارسي، دوستان و همكاران تحقيقات ارزشمندي به عمل آورده اند كه همه ي آنها موجود مي باشد، ولي در تاريخ و ادب و موسيقي آذربايجان، بنابه دلايلي مورد بي مهري علاقه مندان و محققان اين زمينه قرار گرفته و سعي ما در اين مجال اندك بر اين است كه با آوردن نمونه هاي تاريخي، ادبي و موسيقيايي ، قطره اي از اين آسمان بي كران را معرفي كرده باشيم.