نمادگرايي در نقوش تزييني معماري اسلامي؛ سقانفارها

اماكن ديني، نقشي حياتي در زندگي اجتماعي جهان تشيع دارد. در اين راستا، سقانفار به عنوان نمونه اي برجسته از نمادهاي معماري اسلامي، يكي از بارزترين عرصه هاي تجلي باورها و اعتقادات شـيعي اسـت. سقانفارها، گونه اي از معماري بومي و مذهبي منطقه جنوبي درياي مازندران مي باشند كه بيشتر اين بناهاي مذهبي- آييني، در دوره قاجار تصويرگري شده اند. يافته ها نشان مي دهد كه بسياري از نقشمايه هاي به جا مانده بر اماكن تاريخي و مذهبي، وجه نمادين و سمبليك داشته و با فرهنگ و باورهاي قومي و منطقه اي پيوندي ناگسستني دارد. به عبارتي دستيابي به باورهاي پنهان و اصالت يك قوم و ملت از طريق مطالعه نقوش نمادين امكان مي پذيرد و نقاشي سقانفارها نمونه اي است از اين تصاوير كه ارتباط خود را با باورها، اسطوره ها و داستان هاي كهن ايران حفظ كرده است. اگرچه حدود يـك سـوم از نقش و نگاره هاي ترسيم يافته در اين بناها، از مضمون ها و پيش متن هاي پيش از ظهور اسلام نشأت مي گيرند، امّا هم اكنون، اين نقش ها از جايگاه نقشمايه اي و تزييني در هنر اسلامي برخوردار مي باشند. روش تنظيم اين مقاله كتابخانه اي، اسنادي و ميداني با شيوه تجزيه و تحليل محتوا و كيفي بوده است.