عوامل فرهنگي مؤثر بر تغييرات نقشمايه‏ هاي انساني در پارچه ‏هاي صفوي و مكتب اول قاجار

پيكرنگاري روي پارچه‏ها كه از دوران گذشته تا اوايل صفوي در ايران به انحاء گوناگون رواج داشته و در زمان شاه عباس به اوج خود رسيد، در مكتب نخست قاجار به شيوه صفويان ادامه يافت. نقش انساني به صورت كالبدي رسمي يا غيررسمي روي پارچه نقش بسته و تأثيرات نقوش روي پارچه و ساير هنرها در شيوه اجرا و مضمون مشهود است. تغييرات نقش‏پردازي در نوع چهره‏پردازي (آرماني و غيرآرماني) و در شكل اندامي (ترسيم شكل كلي اندام بنا بر زيباشناسي زمانه و نوع لباس رايج عصر و تركيب فيگور بسته به قراردادها) مشاهده مي‏شود. نتايج گواه آن است كه عوامل فرهنگي مؤثر شامل عوامل داخلي (دين و تأثير نگارگري و ادبيات) و عوامل خارجي (حضور سياحان، تأثيرات فلسفه غربي، تأثير هنرمندان ديگر كشورها و حمايت‏هاي درباري) است. روش تحقيق، توصيفي تحليلي است و بنابر اسناد معتبر تاريخي به ارزيابي و تطبيق داده‏ها پرداخته شده است. روش گردآوري اطلاعات، اسنادي (مكتوب و تصويري در موزه‏ها) است.