تقابل نيكي و بدي در نيل به سعادت و شادكامي در شاهنامه

هيچ هنرمند بزرگي به درجات رفيع نرسيده مگر آنكه از شاهراه معرفت عدول نكرده باشد. كار هنرمند با نوع برخورد و نگرش به هستي و جهان بيني او برخورد ارگانيك دارد. تنها كساني كه مثل حكيم توس، در كوران قتل و تجاوز و چيرگي بر ناموس و خاك و عاطفه توسط تركان قبايل گوناگون زيسته‌اند، توانستند تلالو خود را نشان دهند. در واقع فردوسي در تنگناي فرهنگ پراكنده و هويت گنگ مردم و تفكر مستولي، بايد تصميم نهايي خود را مي‌گرفت تا وجود خود را بعنوان منجي فرهنگ و زبان فارسي و هويت ملي در تاريخ تثبيت نمايد. البته اين عزم راستين مي‌بايد از وجود وارسته، دلبسته به نژاد و فرهنگ خودي، تعالي انديشه بيرون از حصار ناسيوناليستي مفرط و آزادگي و منش پهلواني بر ميخاست كه خوشبختانه همه صفات مذكور و بسياري از خصايص نيك انساني در وجود او تجميع بود. هوشياري حكيم فرزانه ي توس در تشخيص موقعيت تاريخي و حتي ادبي وي بود كه يكي از بهترين و مناسب¬ترين محمل ادبي را جهت انتقال انديشه¬ي انساني خود به نام حماسه را برگزيد.