بررسي پادافراه در شاهنامه فردوسي

حماسه ملي ايران، عصاره‌ي فرهنگ و تمدن چند هزارساله‌ي قوم ايراني است كه پس از طي مراحل مختلف تكوين و تدوين، سرانجام سر از دفتر شعر فرزانه‌ي توس در آورده است و به دست تواناي او به شكل امروزي خود، پديد آمده است. بسياري از حوادث، شخصيت‌ها، مكان‌ها و ساير اجزاي تشكيل‌دهنده‌ي اين مجموعه‌ي عظيم علي‌رغم ظاهر ساده و داستان گونه‌اي كه دارند؛ در ژرف ساخت خود مشتمل بر آيين‌هاي كهن قومي يا باورهاي ديني هستند و يا به سرگذشتي مربوط است كه در نخستين دوره‌هاي مبهم تاريخ، بر اين مرز و بوم و اين مردم رفته است. شاهنامه كه منظومه‌اي حماسي است داستان ميهن ايرانيان است، فردوسي توانمند با آ‌ن‌چه كه پدران و نياكان ما درباره‌ي اين جهان از آغاز تا پايان سده‌ي چهارم هجري با انديشه و نگرش خود يافته بودند، كاخ بلند سخن را بنا ساخت و انديشه‌ي ايراني را به آسمان برد. فردوسي در شاهنامه آيينه‌اي از پسندها و ناپسندها فراروي خواننده مي‌نهد، اين پسندها و ناپسندها در قهرمان شاهنامه فراوان است و هر يك از نظري عبرت‌آموز تواند بود. ناشايستگي‌هاي رفتاري در شخصيت‌هاي شاه‌نامه سبب ظهور حس انتقام‌جويي كه آن‌هم بزرگ‌ترين محرك تمام جنگ‌ها و هدف تمام پهلوانان است، مي‌شود و هم‌چنين باعث پادافره شدن گناهكاران است كه كوشش در اجراي آن عدالتي را به همراه دارد. زيرا اگر شخصيت‌هايي در شاه‌نامه از پادافره آسوده مانند، اثري از حق و داد به جا نخواهد ماند و عالم انسانيت زيان خواهد ديد.