بررسي تاثير نيترات بر فرايند گره¬زايي در ريشه شنبليله

ازت يكي از مهمترين عناصر مورد نياز گياهان است و خانواده لگوم به دليل قابليت همزيستي با باكتري خاكزي (رايزوبيوم)، توانايي تامين اين عنصر از طريق تثبيت بيولوژيك را دارند و از اين نظر حائز اهميت مي¬باشند. طي فرايند همزيستي علاوه بر تامين ازت مورد نياز گياه، موجب غني شدن ازت خاك نيز مي¬شود. شنبليله گياهي علفي و يكساله با نام علمي(Trigonella foenum-graecum) و متعلق به خانواده لگومينوز مي¬باشد. تقريبا در تمام نواحي ايران، شنبليله به عنوان سبزي و همچنين يك گياه ادويه¬اي كشت مي¬شود و به صورت خودرو در استان¬هاي اصفهان، اردبيل، لرستان، فارس، كرمان، سيستان و بلوچستان، خراسان، سمنان، آذربايجان شرقي و غربي يافت مي¬شود. مطالعات گسترده بر روي عوامل موثر بر گره¬زايي در ساير اعضا¬ي خانواده لگوم از جمله سويا و يونجه انجام شده است ولي مطالعات محدودي در اين خصوص در شنبليله وجود دارد. هدف از اين پژوهش بررسي تاثير نيتروژن بر ميزان گره¬زايي و صفات مرفولوژيك ريشه است. نتايج آزمايش نشان داد مصرف نيترات اثر منفي بر روي تشكيل گره داشته و با افزايش غلظت نيترات به سمت متوقف شدن پيش رفته است (كنترل≈ 33؛ تيمار 10 ميلي مولار≈5/3 ). در اين خصوص حساسيت جمعيت شنبليله كرمان در عمل گره¬زايي تحت تيمار، نسبت به جمعيت بروجرد بيشتر بود. در حاليكه طول و وزن خشك ريشه با افزايش غلظت نيترات رابطه مستقيم و افزايش نشان داد.