بررسي ديدگاه مفسران در باره: «پيمان با كفار با تاكيد بر ديدگاه آيت الله معرفت»

در مورد ارتباط مسلمانان با كافران به طور عام و كافران غير كتابي به طور خاص و انعقاد پيمان ميان آنان دو ديدگاه در ميان مفسران و فقيهان شيعه و اهل سنت وجود دارد. ديدگاه مشهور در اين باره كه بيشتر از سوي مفسران و فقيهان متقدم مطرح شده آن است كه جهاد با كافران اهل كتاب تا زمان پذيرش اسلام يا پرداخت جزيه و با كافران غير كتابي تا زمان پذيرش اسلام يا كشته شدن واجب است و انعقاد پيمان صلح يا ترك نزاع، به جز در موارد ضرورت با آنان جايز نيست. نظريه ديگر در اين باره كه بيشتر از سوي مفسران و فقيهان متاخر شيعه و اهل سنت از جمله آيت الله معرفت مطرح شده آن است كه جهاد تنها با كافراني كه با مسلمانان وارد جنگ مي شوند يا اهل فتنه و تعدي به مسلمانان هستند يا پيمان خود را با مسلمانان نقص مي كنند جايز است، اما با كافراني كه اهل تعدي و فتنه گري و نقض پيمان نبوده و خواهان صلح و زندگي مسالمت آميز با مسلمانان هستند جايز نبوده و مي توان با آنان پيمان صلح و ترك نزاع منعقد كرد و تا زماني كه آنان پيمان خود را با مسلمانان نقض نكنند مسلمانان بايد بر پيمان با آنان استوار بمانند. ديدگاه اخير با مجموع آموزه ها و تعاليم اسلامي تطابق بيشتري دارد. از اين رو در اين پژوهش ضمن طرح دلايل ديدگاه مشهور و نقد آنها، ديدگاه اخير با استناد به دلايلي از قرآن، روايات و سيره به اثيات رسيده است.