پژوهشي تطبيقي درباره آزادي از ديدگاه مولوي و اسپينوزا

واژۀ «آزادي» يكي از گسترده ترين و بحث انگيزترين مفاهيمي است كه همواره در جوامع مختلف آراء ضد و نقيضي را به خود اختصاص داده و مورد بررسي و تحليل قرار گرفته، به ويژه به دنبال جنبش انديشة سياسي از رُنسانس به اين سو، اهميّت خاصي يافته است. گستردگي اين مفهوم مانع از يافتن معنايي جامع و مانع در ميان مشرب هاي فكري شده است. با وجود اين، پرداختن به اين مسأله براي تقريب ديدگاه انديشمنداني كه در اين باره انديشيده اند لازم و ضروري به نظر مي آيد. در اين مقاله پژوهشگر بر آن است كه در راستاي تبيين مفهوم آزادي از ديدگاه مولوي و اسپينوزا كه يكي از برجسته ترين عارفان وديگري از بزرگترين فيلسوفان جهان اند، برخي از وجوه تشابه انديشۀ آنان را مورد نقد و بررسي قرار داده با بهره بري از نگرش اين دو متفكّر، آزادي را شيوة زندگانيِ همساز با قانون اخلاقي و خِرد شمرده كه موجب گسترش توانايي هاي فرد مي شود. و در اين راستا، راهكاري براي نيل به سعادت و نيك بختي جهت حفظ آرامش دروني ارايه دهد.