نگاهي به برخي از «استعاره»هاي برساخته از واژه ي «آب» در مثنوي معنوي

تصوير‌هاي برساخته از استعاره، با ارائه‌ي معاني فراتر از معناي ظاهري، به آثار عارفان عمق و زيبايي بخشيده است. عارفان براي رهايي از تنگناي كلام و گاهي براي پرهيز از سوء فهم عارفان، به تصاويري فرا‌واقع‌نگر پناه مي‌بردند. استفاده از «استعاره»، گونه‌اي از شگرد‌هاي شاعرانه است كه عارفان با آن به غناي معنايي آثار خود كمك كرده‌اند. مولانا به عنوان يكي از عارفان فرا واقع‌نگر، تصويرهاي نا‌خودآگاهي و تأويل‌پذير با استفاده از «استعاره» ساخته‌است. واژه ي «آب» يكي از واژه‌هاي پر بسامد مثنوي به شمار مي‌رود. مولانا با احاطه قوي كه به «علم معاني» داشت، بيش از چهل نوع برداشت «استعاري» از اين واژه در مثنوي ارايه كرده‌است. پرداختن به همه‌ي اين تصاوير، از حوصله يك مقاله خارج است. بر اين اساس در مقاله حاضر به چند نوع برجسته كه كلان‌فكر‌هاي مثنوي را تشكيل داده‌اند، پرداخته مي‌شود.