تحليل حكايتي از گلستان بر مبناي نقد تاريخ‌گرايي نو

در حالي كه عمده نتايج تحقيق‌ها و برداشت كلي ما از آثار سعدي، نام او را با مقوله‌ي تربيت عجين ساخته؛ اما بازنگري و دوباره‌خواني اين آثار، مي‌تواند زواياي تاريكي را بر ما آشكار سازد. تاريخ‌گرايي نو، رهيافتي است كه عنصر قدرت را مهم‌ترين زمينه‌ي آثار ادبي قلمداد مي‌كند و با ردگيري گفتمان‌هاي موجود در متن، مناسبات و بازي قدرت را نمايان مي‌سازد. هدف اصلي اين پژوهش تبيين گفتمان تربيتي سعدي است كه به خميره و سرشت فطري افراد معطوف مي‌باشد. او هركسي را سزوار تربيت ندانسته و صرفا طبع مستعد را به عنوان شرط اوليه‌ي پذيرش تربيت، ملاك قرار مي‌دهد. از سوي ديگر ميل سعدي به برقراري امنيّت، فضا را براي گفتمان امنيتي مطلوب مي‌سازد تا نژاد افراد را ملاك سنجشِ حقيقت انسان قرار دهد. در اين حكايت، سعدي و پادشاه با تاكيد بر گفتمان ژنتيكي، فردِ ناقابل و بدبنياد را مُخلّ امنيّت دانسته و منقطع كردن نسل فساد آنها را بهتر از تربيت و پرورش مي‌دانند.